Trang Chủ
Trên cơ sở các quy định của pháp luật, BHTGVN đã từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản nội bộ phục vụ công tác kiểm tra phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Qua thực tiễn triển khai, hoạt động kiểm tra đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần phát hiện và kiến nghị xử lý nhiều sai sót trong việc chấp hành quy định pháp luật của các tổ chức tham gia BHTG. Những kiến nghị này không chỉ hỗ trợ đơn vị được kiểm tra khắc phục hạn chế mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát của cơ quan nhà nước đối với hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD).
Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn cũng cho thấy hoạt động kiểm tra vẫn còn những khó khăn, hạn chế nhất định. Chất lượng và hiệu quả kiểm tra ở một số trường hợp còn phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân của cán bộ thực hiện; việc thu thập, phân tích thông tin, đánh giá vi phạm hay xử lý tình huống phát sinh chưa thực sự được chuẩn hóa và thống nhất trong toàn hệ thống.
Đặc biệt, từ năm 2019, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, BHTGVN được giao thực hiện kiểm tra đối với số lượng lớn quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) với phạm vi nội dung ngày càng mở rộng và tính chất ngày càng phức tạp. Điều này đặt ra yêu cầu cần có một tài liệu nghiệp vụ thống nhất, có tính hệ thống để hỗ trợ cán bộ trong quá trình triển khai nhiệm vụ.
Xuất phát từ yêu cầu đó, việc xây dựng Sổ tay nghiệp vụ kiểm tra của BHTGVN đối với tổ chức tham gia BHTG trở thành một yêu cầu khách quan và cấp thiết. Sổ tay được định hướng trở thành tài liệu nghiệp vụ thống nhất trong toàn hệ thống, vừa là công cụ hỗ trợ chuyên môn, vừa là cơ sở để chuẩn hóa hoạt động kiểm tra.
Trước hết, Sổ tay giúp chuẩn hóa quy trình, phương pháp và cách tiếp cận trong hoạt động kiểm tra, từ khâu lập kế hoạch, chuẩn bị hồ sơ, triển khai kiểm tra đến lập biên bản, kết luận và theo dõi sau kiểm tra. Đồng thời, Sổ tay định hướng thống nhất việc đánh giá, nhận diện vi phạm và áp dụng các quy định pháp luật trong toàn hệ thống, hạn chế sự khác biệt trong cách hiểu và cách thực hiện giữa các đơn vị, qua đó nâng cao tính khách quan, minh bạch và chất lượng hoạt động kiểm tra.
Bên cạnh đó, Sổ tay còn là công cụ quan trọng nhằm nâng cao năng lực và tính chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ kiểm tra. Việc hệ thống hóa các quy trình, biểu mẫu, kỹ năng xử lý công việc và các tình huống thực tế sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ tra cứu, học tập và vận dụng trong thực hiện nhiệm vụ; đặc biệt hữu ích đối với cán bộ mới hoặc cán bộ được trưng tập tham gia các đoàn kiểm tra.
Để bảo đảm tính khoa học và thuận tiện trong quá trình sử dụng, Sổ tay được xây dựng theo kết cấu gồm bốn phần chính. Phần thứ nhất tập trung vào các vấn đề chung của hoạt động kiểm tra như nguyên tắc, mục tiêu, phương pháp xác định nội dung kiểm tra và cơ chế phối hợp thực hiện. Phần thứ hai hướng dẫn kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về BHTG, tập trung vào quy trình thực hiện, phương pháp kiểm tra từng nội dung và hệ thống mẫu biểu kiểm tra. Phần thứ ba hướng dẫn kiểm tra QTDND theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước với các nội dung đặc thù. Phần thứ tư tổng hợp các kinh nghiệm thực tiễn và hướng xử lý tình huống phát sinh.
Một điểm đáng chú ý là Sổ tay không chỉ được xây dựng để phục vụ một giai đoạn nhất định mà còn được định hướng cập nhật thường xuyên nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và sự thay đổi của hệ thống pháp luật. Việc rà soát, bổ sung nội dung định kỳ sẽ giúp tài liệu luôn phù hợp với yêu cầu quản lý và hoạt động nghiệp vụ trong từng thời kỳ.
Trong bối cảnh BHTGVN đang đẩy mạnh chuyển đổi số, việc số hóa Sổ tay kiểm tra cũng đang được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác thông tin. Việc số hóa giúp cán bộ dễ dàng tra cứu, cập nhật các quy trình, biểu mẫu và hướng dẫn nghiệp vụ; giảm thời gian xử lý thủ công, tăng tính thống nhất trong triển khai và hỗ trợ cập nhật nhanh khi có thay đổi về cơ chế, chính sách và quy định pháp luật.
Trên cơ sở đó, Sổ tay kiểm tra đã từng bước được hoàn thiện và đưa vào sử dụng trong thực tiễn. Theo đó, cuối năm 2025, BHTGVN đã hoàn thành phiên bản 1.0 của Sổ tay kiểm tra, đồng thời bước đầu số hóa Sổ tay trên nền tảng điện tử. Qua quá trình sử dụng thực tế, phiên bản 1.0 đã góp phần hỗ trợ các đơn vị trong việc chuẩn hóa cách thức triển khai hoạt động kiểm tra. Hiện nay, Phòng Kiểm tra tại Trụ sở chính BHTGVN - đơn vị đầu mối xây dựng Sổ tay kiểm tra - đang tiếp tục hoàn thiện phiên bản 2.0 trên cơ sở cập nhật các quy định pháp luật hiện hành có liên quan; đồng thời tích hợp một số video tình huống kiểm tra điển hình nhằm tăng tính trực quan và khả năng ứng dụng trong thực tiễn.
Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện nội dung và đẩy mạnh số hóa, Sổ tay kiểm tra được kỳ vọng sẽ trở thành kho tri thức nghiệp vụ tập trung của toàn hệ thống BHTGVN, hỗ trợ hiệu quả công tác đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ kiểm tra. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm chuẩn hóa hoạt động kiểm tra, tăng cường tính thống nhất trong toàn hệ thống và từng bước hiện đại hóa công tác kiểm tra theo định hướng chuyển đổi số của BHTGVN. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện tốt hơn vai trò bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền.
Phòng Kiểm tra
