Trang Chủ
Để góp phần hoàn thành nhiệm vụ trong giai đoạn mới, BHTGVN cần có những sự thay đổi đi lên mang tính đột phá chiến lược về tổ chức, hoạt động và đặc biệt về năng lực tài chính -một trong những yếu tố vô cùng quan trọng của một tổ chức tài chính. BHTGVN là tổ chức tài chính nhà nước, được thành lập để thực hiện sứ mệnh bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống các tổ chức tín dụng, bảo đảm sự phát triển an toàn, lành mạnh của hoạt động ngân hàng. BHTGVN hoạt động theo tôn chỉ không vì mục tiêu lợi nhuận. Với những đặc thù về tổ chức và hoạt động như vậy, BHTGVN cần có năng lực tài chính đủ mạnh để hoàn thành sứ mệnh của mình, đặc biệt là trong giai đoạn kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển, hội nhập quốc tế ngày một sâu và rộng hơn.
Luật BHTG đã được ban hành ngày 18/6/2012, có hiệu lực từ ngày 01/01/2013 quy định BHTGVN được sử dụng vốn tạm thời nhàn rỗi để mua Trái phiếu Chính phủ (TPCP), Tín phiếu Ngân hàng Nhà nước (TP NHNN) và gửi tiền tại Ngân hàng Nhà nước. Hoạt động đầu tư vốn tạm thời nhàn rỗi (sau đây xin được gọi chung là đầu tư vốn) thực chất là việc sử dụng lượng vốn hoạt động của BHTGVN chưa phải sử dụng cho nghiệp vụ BHTG để đầu tư vào các chứng khoán nợ có độ an toàn cao nhất là TPCP và TP NHNN.
Một trong những nguồn thu chính và góp phần đáng kể tăng cường năng lực tài chính của BHTGVN là lợi nhuận tích lũy từ họat động đầu tư vốn. (Tổng lợi nhuận thu từ đầu tư vốn tích lũy trong 5 năm từ 2009-2013 là khoảng 4.300 tỷ VND, chiếm tới 27% tổng số vốn của BHTG VN tại thời điểm 31/12/2013). Vốn tạm thời nhàn rỗi của BHTGVN là phần vốn thực có tại thời điểm dự kiến đầu tư nhưng chưa phải dùng đến để chi cho các họat động nghiệp vụ BHTG và họat động chung của BHTGVN. Do đó, yêu cầu quan trọng nhất của họat động đầu tư vốn là phải đảm bảo An toàn vốn và Phát triển vốn. Đây là nguyên tắc cơ bản, việc tuân thủ tuyệt đối nguyên tắc này sẽ giúp BHTGVN luôn sẵn sàng về nguồn lực tài chính cho hoạt động nghiệp vụ và hướng tới sự phát triển bền vững của tổ chức, góp phần vào sự phát triển tổng thể của hệ thống tài chính ngân hàng Việt Nam đang trong tiến trình hội nhập khu vực và quốc tế. Như vậy, BHTGVN cần nghiên cứu hoạch định chiến lược đầu tư vốn chi tiết và tích hợp vào chiến lược phát triển tổng thể của BHTGVN với tầm nhìn được xác định rõ ràng trong tương lai, có thể là : Trở thành tổ chức tài chính có tiềm lực mạnh và phát triển bền vững vào năm 2020.
Trong chiến lược đầu tư, BHTGVN sẽ phải xác lập những mục tiêu đáp ứng được 5 tiêu chí thường được áp dụng khi xác lập các mục tiêu chiến lược (S.M.A.R.T Goals) một cách rõ ràng và đặc biệt là phải phù hợp với đặc điểm tổ chức và hoạt động của tổ chức. Đối với BHTG VN, các mục tiêu có thể và nên là
- Có lợi nhuận và tích lũy, góp phần nâng cao năng lực tài chính của BHTGVN và hướng đến việc đạt Tỷ lệ vốn mục tiêu cụ thể (TFR - Target Fund Ratio) đặt ra vào năm 2020:
(Theo thông lệ quốc tế, các tổ chức BHTG thường sử dụng tiêu chí mang tính định lượng để đánh giá năng lực tài chính của tổ chức BHTG là Tỷ lệ vốn mục tiêu (TFR) : Tỷ lệ giữa Mức vốn họat động cần thiết của tổ chức BHTG/Tổng số dư tiền gửi được bảo hiểm (%). Tỷ lệ này xác định mức vốn tổ chức BHTG cần phải đạt được trong một thời hạn nhất định).
- Tham gia và góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường vốn và và kinh tế xã hội Việt Nam: BHTGVN có thể nghiên cứu các đặc điểm và lựa chọn một trong số các chiến lược đầu tư cơ bản nhất thường được áp dụng để hoạch định chi tiết và vận dụng phù hợp với đặc thù về tổ chức và họat động của BHTGVN để đạt hiệu quả ở mức tối ưu. (Vì việc BHTGVN gửi tiền tại NHNN và mua TPNH NN có thể và chỉ nên coi là việc phân bổ vốn đảm bảo khả năng thanh khoản nhanh của BHTGVN nên hoạt động đầu tư chủ yếu sẽ là giao dịch TPCP. Trong đầu tư TPCP, Các tổ chức thường lựa chọn áp dụng một trong các Chiến lược đầu tư cơ bản sau : Chiến lược đầu tư Thụ động; Chiến lược đầu tư Bán chủ động hoặc Chiến lược đầu tư Chủ động). Chiến lược đầu tư của BHTGVN cũng cần được hoạch định dựa trên kỳ vọng riêng có về lợi ích thu được của BHTGVN không vượt quá xa kỳ vọng chung của thị trường, đặc biệt là thị trường TPCP (Mức lợi tức có thể dao động trong khoảng + 2% đến +3% so với lãi suất tiền gửi có kỳ hạn của 5 ngân hàng thương mại lớn nhất).
Chiến lược đầu tư của BHTGVN cần phải có được sự tương quan hài hòa giữa lợi nhuận mong đợi và rủi ro trên cơ sở tuân thủ tuyệt đối nguyên tắc An toàn vốn và Phát triển vốn của BHTGVN. Hoạt động đầu tư luôn gắn với rủi ro, vậy nên song song với hoạt động đầu tư BHTG VN phải có chính sách quản lý rủi ro trong hoạt động đầu tư vốn một cách chặt chẽ trên cơ sở giảm thiểu rủi ro chứ không thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro. Vì rủi ro trong danh mục đầu tư của BHTG VN là rủi ro hệ thống (lãi suất, lạm phát, tiền tệ và chính sách) nên không thể loại trừ được như rủi ro phi hệ thống. Và, việc kiểm soát rủi ro cần được coi là trách nhiệm và cao hơn là bổn phận của tất cả các bộ phận trong phòng Nguồn vốn và Đầu tư và các Phòng, Ban có liên quan tại BHTGVN. Mỗi bộ phận làm tốt phần việc của mình là đã góp phần làm giảm rủi ro hệ thống của họat động đầu tư vốn của BHTGVN.
Bên cạnh việc hoạch định được chiến lược đầu tư phù hợp BHTGVN còn phải xây dưng được Quy chế Đầu tư vốn chặt chẽ và Quy trình đầu tư có tính kỷ luật cao tuân thủ các nguyên tắc của Luật BHTG, Điều lệ Tổ chức và hoạt động và Quy chế quản lý tài chính của BHTGVN. Chiến lược đầu tư của BHTGVN phải bám sát Quy chế quản lý tài chính của BHTGVN, và làm định hướng cho Quy chế Đầu tư vốn và Quy trình đầu tư. Trong đó đặc biệt là phải xây dựng và thực hiện được Quy trình đầu tư có Kỷ luật và Hiệu quả, vì quy trình đầu tư sẽ gắn với việc thực thi chiến lược đầu tư: Một chiến lược tốt sẽ chỉ có ý nghĩa khi việc thực thi chiến lược đó tốt.
Xác định và phân bổ nguồn lực thực thi chiến lược là việc tiếp theo cần phải làm, trong đó nguồn lực quan trọng nhất là con người. Yêu cầu đặt ra đối với BHTGVN là phải có xây dựng và đào tạo được một đội ngũ nhân sự có kiến thức tốt về tài chính ngân hàng, kinh tế và đầu tư, có kỹ năng phần hành nghiệp vụ vững vàng, có đạo đức nghề nghiệp tốt và có tinh thần trách nhiệm cao để thực thi chiến lược. Bên cạnh đó cần phân bổ một phần nguồn lực thích đáng cho công nghệ tin học để phục vụ cho hoạt động đầu tư vốn: Công nghệ là công cụ đắc lực cho việc thu thập, tổng hợp và phân tích thông tin thị trường; thực hiện các giao dịch đầu tư; quản lý danh mục đầu tư của BHTGVN và đảm bảo cập nhật theo kịp sự tiến bộ chung của thị trường.
Khi BHTGVN có được chiến lược đầu tư vốn phù hợp sẽ góp phần giúp cho hoạt động chung của BHTG VN có những bước chuyển đổi đáng kể, đổi thay cả về lượng và về chất để đáp ứng những yêu cầu mới và thách thức mới của sự phát triển hệ thống tài chính ngân hàng-các tổ chức tham gia BHTG và cùng nhịp bước với sự phát triển chung của kinh tế-xã hội của đất nước ta.
Ths.Nguyễn Thanh Hà (Phòng Nguồn vốn và Đầu tư - BHTGVN)
Tài liệu tham khảo:
- Tư duy chiến lược – của hai tác giả Avinash K.dixit và Barry J.Nalebuff .
- http://managementstudyguide.com/strategic-management-articles.htm
- https://www.fdic.gov/about/strategic/report/2010annualreport/chpt4-01.html
- http://www.strategy-business.com/article/10116b
- Mức vốn hoạt động cần thiết của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (Cùng tác giả - trê www.div.gov.vn ngày 18/8/2014 : http://div.gov.vn/Default.aspxtabid=120&CategoryID=3&News=5112
