Tăng cường vai trò của tổ chức BHTG vào quá trình cơ cấu lại TCTD
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết, việc xây dựng Luật BHTG năm 2025 nhằm tạo hành lang pháp lý đầy đủ, rõ ràng để tổ chức BHTG nâng cao năng lực tài chính và tham gia sâu hơn vào quá trình cơ cấu lại TCTD, qua đó bảo vệ tốt hơn quyền lợi người gửi tiền, đảm bảo duy trì sự ổn định của hệ thống TCTD, an ninh, an toàn xã hội theo định hướng tại Chiến lược phát triển BHTG và Chiến lược ngành ngân hàng.
Luật BHTG năm 2025 đã bổ sung, làm rõ quyền và nghĩa vụ của tổ chức BHTG, trong đó đáng chú ý là việc tổ chức BHTG được: thực hiện kiểm tra tổ chức tham gia BHTG theo kế hoạch, nội dung do NHNN giao; vay đặc biệt từ NHNN; tham gia vào quá trình xử lý tổ chức tham gia BHTG được kiểm soát đặc biệt, bao gồm cử người đủ tiêu chuẩn, điều kiện để giữ chức danh quản lý, điều hành, Ban kiểm soát tại quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) theo yêu cầu của NHNN; tham gia đánh giá tính khả thi phương án cơ cấu lại TCTD được kiểm soát đặc biệt; mua trái phiếu dài hạn của TCTD nhận chuyển giao bắt buộc, cho vay đặc biệt tổ chức tham gia BHTG...
Việc sửa đổi, bổ sung quyền, nghĩa vụ của tổ chức BHTG đảm bảo tính thống nhất giữa quy định của Luật BHTG với các Luật có liên quan, đặc biệt là Luật Các TCTD, đồng thời phù hợp với chủ trương tăng cường vai trò, trách nhiệm của BHTG Việt Nam trong phối hợp với NHNN xử lý các TCTD yếu kém.
Quy định cụ thể hơn về tham gia xử lý TCTD được can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt
Luật BHTG năm 2025 đã bổ sung một chương riêng quy định về việc tổ chức BHTG tham gia xử lý TCTD được can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt, tham gia xử lý sự cố, khủng hoảng trong hoạt động của TCTD, cụ thể:
Luật bổ sung quy định tổ chức BHTG thực hiện cho vay đặc biệt tổ chức tham gia BHTG trong các trường hợp: (i) Cho vay đặc biệt đối với ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô được kiểm soát đặc biệt để thực hiện phương án phục hồi; (ii) Cho vay đặc biệt đối với ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt để thực hiện phương án chuyển giao bắt buộc; (iii) Cho vay đặc biệt đối với ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô được can thiệt sớm và bị rút tiền hàng loạt; được kiểm soát đặc biệt và bị rút tiền hàng loạt để trả tiền gửi cho người gửi tiền. Tổ chức BHTG tự quyết định việc cho vay đặc biệt, bao gồm cả việc cho vay có/không có tài sản bảo đảm, có/không có lãi.
Tạo cơ sở chi trả tiền bảo hiểm sớm hơn cho người gửi tiền
Một trong những điểm mới quan trọng của Luật BHTG năm 2025 là việc bổ sung quy định nhằm tạo cơ sở pháp lý để tổ chức BHTG có thể chi trả tiền bảo hiểm sớm hơn cho người gửi tiền, thay vì phải chờ đến khi TCTD bị tuyên bố phá sản như quy định trước đây tại Luật BHTG năm 2012. Cụ thể, Luật quy định nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh kể từ một trong các thời điểm: (i) Phương án phá sản TCTD được phê duyệt hoặc NHNN có văn bản xác nhận chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền; (ii) NHNN có văn bản đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của TCTD được kiểm soát đặc biệt và TCTD đó có lỗ lũy kế lớn hơn 100% giá trị của vốn điều lệ và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất; (iii) NHNN có văn bản thông báo về việc trả tiền bảo hiểm trong trường hợp trả tiền bảo hiểm để bảo đảm an toàn hệ thống, trật tự, an toàn xã hội.
Quy định này khắc phục những hạn chế của Luật BHTG năm 2012, qua đó nâng cao vai trò của tổ chức BHTG trong việc ổn định tâm lý người gửi tiền, ngăn chặn nguy cơ đổ vỡ, bảo vệ tốt nhất quyền lợi người gửi tiền.
Bổ sung quy định linh hoạt về hạn mức chi trả BHTG
Luật BHTG 2025 bổ sung quy định về hạn mức chi trả trong trường hợp đặc biệt. Theo đó, khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm theo quy định và nhằm bảo đảm quyền lợi người gửi tiền, an toàn hệ thống TCTD, trật tự an toàn xã hội, Thống đốc NHNN quyết định hạn mức chi trả tối đa bằng toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm của người gửi tiền tại tổ chức tham gia BHTG khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.
Có thể thấy, các quy định mới của Luật BHTG năm 2025 hướng tới mục tiêu phát huy hơn nữa vai trò của tổ chức BHTG trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền, đồng thời góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an toàn, ổn định hệ thống tài chính – ngân hàng, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Thanh Thủy




