32.000 là con số người chơi tiền ảo iFan và Pincoin ở TP.Hồ Chí Minh đang ngồi trên đống lửa vì số tiền lớn bị mất. Nhiều người đã thẳng thắn bày tỏ sự khó hiểu của mình khi cho rằng, vì sao người dân ở TP.Hồ Chí Minh, một thành phố phát triển năng động nhất cả nước và câu chuyện kinh doanh đa cấp, chiêu dụ góp vốn, vay nóng… đã “xưa như trái đất”, nhưng tại sao nhiều người dân vẫn bị lừa?

Lý giải cho việc này, Thạc sỹ tâm lý Trương Xuân Thiên cho rằng, cái thành công và tồn tại của Bitcoin và nhiều đồng tiền ảo khác chính là đã đánh trúng vào điểm yếu của người dân đó là lòng tham. Công ty Modern Tech đưa ra mức lãi suất quá cao và dùng cả “chim mồi” để chiêu dụ các nhà đầu tư. Với mức lãi suất khủng khiếp lên đến 48%/tháng đã đánh trúng vào lòng tham của nhà đầu tư khiến họ dễ dàng rót tiền vào dự án.

Bên cạnh đó, công ty này còn hiểu và đánh vào tâm lý hội chứng “thần tượng” được dẫn dụ bằng những người có vị thế trong làng giải trí và những hứa hẹn mở ra một đời sống phong lưu, giàu có với một sự vô lý cùng cực khiến không ít người lóa mắt.

Bởi vậy, mặc dù các cơ quan Nhà nước đã nghiêm cấm, các chuyên gia đã phân tích, báo chí, truyền thông cũng liên tục cảnh báo nhưng nhiều người dân vẫn mải mê lao vào kinh doanh tiền ảo.

“Việc đầu tư vào tiền ảo của người dân như kiểu họ tự ném tiền vào một lỗ hổng không đáy. Họ đầu tư vào tiền ảo, trong đầu luôn ảo tưởng giàu sang mà không phải làm gì, cái vòng luẩn quẩn lôi kéo anh em, bạn bè vào đầu tư rồi tất cả trở thành nạn nhân. Bài học về lòng tham một lần nữa làm người dân lại phải trả giá quá đắt. Vì thế, chúng ta nên đầu tư, làm giàu bằng chính sức lao động và trí tuệ của mình, đó mới là cách làm giàu bền vững nhất”, ông Thiên cho hay.

Chế tài chưa đủ mạnh

Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh TP.Hồ Chí Minh cho biết, ngay từ năm 2014, NHNN đã khẳng định rằng tiền ảo không phải là tiền tệ.  Theo đó, những người sở hữu những đồng tiền ảo cũng không được pháp luật bảo vệ và thừa nhận. Nếu người nào cung ứng, sử dụng tiền ảo là vi phạm pháp luật và phải chịu xử phạt theo quy định.

Bộ Công Thương cũng đưa ra khuyến cáo với người dân và cho rằng, người dân không nên tham gia vào các giao dịch tiền ảo, bởi đây là giao dịch tự do không có quy định pháp luật hướng dẫn và bị nghiêm cấm. Bên cạnh đó, tiền ảo cũng chưa phải là một tài sản được pháp luật thừa nhận, do đó, mọi giao dịch tiền ảo tại Việt Nam, kể cả giao dịch không phạm pháp cũng không được pháp luật bảo vệ.

Thậm chí theo Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi bổ sung năm 2017 và có hiệu lực từ 1/1/2018, những hành vi này có thể bị khởi tố hình sự. 

Gần đây nhất, Thủ tướng Chính phủ cũng đã có chỉ thị yêu cầu tăng cường quản lý các hoạt động liên quan tới Bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác. Chỉ thị nêu rõ, hoạt động đầu tư, mua bán tiền ảo, huy động vốn qua phát hành tiền ảo (ICO), đặc biệt là hoạt động sử dụng tiền ảo để huy động vốn theo phương thức đa cấp ngày càng diễn biến phức tạp, có nguy cơ ảnh hưởng đến sự ổn định của thị trường tài chính, trật tự an toàn xã hội và có thể gây rủi ro rất lớn đối với tổ chức, cá nhân tham gia.

Từ đó, Thủ tướng yêu cầu NHNN chỉ đạo các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán không được thực hiện các giao dịch liên quan đến tiền ảo trái pháp luật; chỉ đạo các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán tăng cường rà soát, báo cáo kịp thời các giao dịch đáng ngờ liên quan tới tiền ảo theo quy định của pháp luật.

Thủ tướng cũng giao giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và các Bộ, ngành liên quan tăng cường điều tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật liên quan tới hoạt động huy động tài chính, kinh doanh theo phương thức đa cấp, lừa đảo trên mạng Internet thông qua tiền ảo, mạo danh đầu tư, kinh doanh tiền ảo để chiếm đoạt tài sản.

Thống đốc NHNN cũng vừa có chỉ thị cấm các TCTD và trung gian thanh toán cung ứng dịch vụ, thực hiện các giao dịch liên quan tới tiền ảo. 

Có thể khẳng định, chế tài đã rõ, thế nhưng các nhà “đầu tư” vẫn tìm đủ mọi cách để lách luật và kêu gọi người dân tham gia vào đầu tư tiền ảo dưới mọi hình thức. Thậm chí, để lách luật và tránh sự quản lý của các cơ quan chức năng, nhiều nhà đầu tư đã chuyển sang đầu tư tại các sàn giao dịch tiền ảo nước ngoài.

Bởi vậy, Luật sư Lê Quốc Đạt, Công ty Luật TNHH Trí Tuệ cho rằng, các cơ quan chức năng cần triển khai song song giữa việc siết chặt công tác thanh kiểm tra, kiểm soát giao dịch tiền ảo; với việc tuyên truyền nâng cao ý thức pháp luật cho người dân. Bởi lẽ, hiện nay rất nhiều người không biết hành vi này là vi phạm pháp luật và bị môi giới lừa gạt. Thậm chí nhiều người nghĩ, đây chỉ là một hình thức bán hàng đa cấp kiểu mới như các hình thức đa cấp trước đây và tham gia để sinh lời. Bên cạnh đó,

Với người dân cũng cần thay đổi nhận thức, tỉnh táo trước cám dỗ, biết đầu tư đúng chỗ để kiếm tiền chân chính.