Cơ quan nào chủ trì soạn thảo luật Bảo hiểm tiền gửi?

Tại sao như vậy và tiến trình xây dựng Luật được thực hiện như thế nào, cơ quan nào sẽ là cơ quan chủ trì soạn thảo Luật BHTG? Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Trần Thế Vượng, Trưởng Ban dân nguyện của Quốc Hội.

-Xin ông cho biết nhu cầu bảo vệ người gửi tiền trong bối cảnh hiện nay?

-Ông Trần Thế Vượng: Bảo vệ người gửi tiền là bảo vệ lợi ích xã hội, bảo vệ Nhà nước. Chúng ta cần huy động vốn để phát triển kinh tế, trước hết cần huy động nguồn lực trong dân. Tạo được niềm tin thì dân chúng sẽ gửi tiền vào các ngân  hàng thay vì cất giữ tại nhà. Chính vì vậy, tạo lập niềm tin công chúng đối với hệ thống ngân hàng là điều rất quan trọng.

Ông Trần Thế Vượng, Trưởng Ban dân nguyện của Quốc hội.

Chúng ta đã biết thế giới vừa vượt qua khủng hoảng tài chính nhưng tăng trưởng chưa vững chắc, chính vì vậy các nước đều có biện pháp tăng cường giám sát hệ thống tài chính, kiểm soát rủi ro và gia tăng việc bảo vệ người tiêu dùng sử dụng dịch vụ tài chính, trong đó có người gửi tiền.

Hơn thế nữa, để đáp ứng yêu cầu hội nhập, hệ thống ngân hàng nước ta phát triển mạnh mẽ. Song song với điều đó những rủi ro mà người gửi tiền phải đối mặt không chỉ từ những yếu tố bên trong mà cả yếu tố bên ngoài và người gửi tiền cần được Nhà nước bảo vệ bằng luật  pháp.

Trong khi đó, hệ thống pháp luật về bảo vệ người gửi tiền hiện nay đã thể hiện nhiều bất cập như Luật BHTG chưa được ban hành. Hiên nay khung pháp lý cao nhất điều chỉnh hoạt động BHTG mới ở mức Nghị định của Chính phủ. Sự ra đời Luật BHTG là giải quyết được một khâu quan trọng trong việc bảo vệ người gửi tiền.

- Để bảo vệ tốt người gửi tiền, với cương vị là đại biểu của dân, theo ông cần những biện pháp gì?

-Ông Trần Thế Vượng: Quốc hội cần ban hành Luật BHTG, trong đó phải có nội dung quan trọng về chính sách, biện pháp, giải pháp để bảo vệ người gửi tiền. Trong Luật cần có quy định để tổ chức BHTGVN đủ sức thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao; giải quyết tốt mối quan hệ giữa các cơ quan thực hiện quản lý Nhà nước về BHTG trong đó bao gồm Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính,  Bộ Nội vụ, Bộ Lao động; các cơ quan trong mạng an toàn tài chính; mối quan hệ giữa BHTGVN và các tổ chức tham gia BHTG.

Đồng thời, theo tôi khi có Luật rồi thì việc tổ chức thực hiện như thế nào cũng rất quan trọng. Chính phủ, các cơ quan của Chính phủ, chính quyền các cấp cần triển khai tốt để luật này đi vào cuộc sống, các cơ quan dân cử, Quốc hội phải tăng cường các biện pháp giám sát thực hiện Luật.

-Vậy ông có thể nói  rõ hơn về vai trò bảo hiểm tiền gửi trong việc bảo vệ người gửi tiền?

-Ông Trần Thế Vượng: Tổ chức BHTG có vai trò quan trọng trong việc nâng cao niềm tin công chúng đối với hệ thống ngân hàng góp phần đảm bảo an sinh xã hội. Ở Việt Nam, vào những năm cuối thập niên 90 đã có nhiều quỹ tín dụng bị đổ vỡ ít nhiều gây ảnh hưởng không tốt đến tình hình an ninh, trật tự xã hội khi không ít người mất tiền gửi đã tự tập ở chính quyền cơ sở hoặc trụ sở của tổ chức tín dụng bị đổ vỡ đòi tiền. Điều quan trọng qua sự kiện đó niềm tin của công chúng lúc đó đối với hệ thống ngân hàng đã bị sụt giảm.

Kể từ năm 2000, BHTGVN đi vào hoạt động đã bước đầu bảo vệ được quyền lợi của người gửi tiền, góp phần tích cực, thiết thực vào việc, lấy lại củng cố niềm tin công chúng đối với hệ thống ngân hàng.

Cần tăng cường giám sát hệ thống tài chính, kiểm soát rủi ro và gia tăng việc bảo vệ người tiêu dùng sử dụng dịch vụ tài chính.

Đồng thời, hoạt động của BHTGVN còn góp phần đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng. Theo thông lệ quốc tế, tổ chức BHTG là thành viên trong mạng an toàn tài chính quốc gia bao gồm: Ngân hàng Ủy ban giám sát tài chính, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Tổ chức BHTG. Trong những năm qua, BHTGVN đã cùng với các cơ quan giám sát tài chính khác thực hiện  giám sát đảm bảo an toàn lành mạnh hoạt động ngân hàng.

- Luật BHTG được ban hành đúng lộ trình thì việc cần làm ngay bây giờ là gì?

-Ông Trần Thế Vượng: Việc Ban hành Luật BHTG hiện nay là cần thiết và có phần hơi chậm. Đáng lẽ Luật  BHTG được ban hành ngay sau khi có sự kiện vào cuối những năm 90. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, chúng ta chưa làm được.

Hiện nay, Luật BHTG đã được Quốc hội đưa vào chương trình xây dựng Luật, pháp lệnh năm 2011 và cần được ban hành đúng lộ trình mà Ủy ban thường vụ Quốc hội đã đề ra. Xây dựng Luật nó chung và Luật BHTG nói riêng là một việc làm đòi hỏi thời gian và đầu tư công sức lớn vì vậy cần sớm thành lập Ban soạn thảo.

Chính phủ cần sớm chỉ đạo cơ quan có trách nhiệm thành lập Ban soạn thảo để tiến hành nghiên cứu, tổng kết các văn bản pháp luật hiện hành liên quan tới lĩnh vực bảo hiểm tiền  gửi. Từ thực tiễn hoạt động lập pháp, vai trò Ban soạn thảo là quan trọng quyết định đến chất lượng của Luật.

Đối với lĩnh vực BHTG thì do nhiều cơ quan, Bộ, Ngành thực hiện quản lý Nhà nước. Vấn đề đặt ra là ai, Bộ Ngành nào sẽ là cơ quan chủ trì soạn thảo luật BHTG để đảm bảo khách quan, không vì lợi ích riêng của bất cứ cơ quan nào. Tôi tin là Chính phủ sẽ xem xét và cân nhắc kỹ vấn đề này. Bộ trưởng Bộ Tư pháp với tư cách là người có trách nhiệm lớn với Chính phủ trong việc xây dựng Luật cần có kiến nghị cụ thể với Chính phủ để Luật BHTG được ban hành với chất lượng tốt.

- Trân trọng cảm ơn ông!