Cần sớm có thông tư hướng dẫn nghiệp vụ BHTG

Có thể nói việc Luật BHTG ra đời đã tạo ra khuôn khổ pháp lý hoàn chỉnh hơn cho hoạt động BHTG nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người gửi tiền và góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống ngân hàng. Từ khi Luật BHTG có hiệu lực đến nay, BHTG Việt Nam đã chủ động triển khai các hoạt động theo quy định tại Luật. Tuy nhiên, quy định tại Luật BHTG có nhiều điểm mới so với quy định trước đây tại Nghị định 89/1999/NĐ-CP và Nghị định 109/2005/NĐ-CP. Có thể nêu ra một số nội dung cơ bản sau:

- Về tiền gửi được bảo hiểm

Luật BHTG quy định chỉ bảo hiểm cho tiền gửi bằng đồng Việt Nam của cá nhân mà không tiếp tục bảo hiểm cho tiền gửi hộ gia đình, tổ hợp tác, doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh gửi tại tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi theo như các Nghị định được ban hành trước đó.

- Về hạn mức BHTG

Luật quy định “Thủ tướng Chính phủ quy định hạn mức trả tiền bảo hiểm theo đề nghị của Ngân hàng Nhà nước trong từng thời kỳ” thay vì mức quy định cứng như trước đây tại Nghị định 89/1999/NĐ-CP và Nghị định 109/2005/NĐ-CP.

- Về thời điểm trả tiền bảo hiểm cho người gửi tiền

Luật BHTG quy định: “Nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh kể từ thời điểm Ngân hàng Nhà nước có văn bản chấm dứt kiểm soát đặc biệt hoặc văn bản chấm dứt áp dụng hoặc văn bản không áp dụng các biện pháp phục hồi khả năng thanh toán mà tổ chức tín dụng là tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi vẫn lâm vào tình trạng phá sản hoặc Ngân hàng Nhà nước có văn bản xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài là tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền.” Việc quy định thời điểm chia trả tiền gửi bảo hiểm như trên có điểm khác biệt so với trước đây. Cụ thể, Nghị định 89/1999/NĐ-CP và Nghị định 109/2005/NĐ-CP quy định thời điểm tổ chức bảo hiểm tiền gửi có nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm cho người gửi tiền là khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền có văn bản yêu cầu tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi chấm dứt các giao dịch để tiến hành thanh lý tài sản hoặc kể từ ngày Tòa án thông báo quyết định mở thủ tục thanh lý tài sản theo quy định của pháp luật về phá sản. Điều này có nghĩa là nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh tại thời điểm cơ quan nhà nước có thẩm quyền có văn bản yêu cầu tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi chấm dứt các giao dịch để tiến hành thanh lý tài sản được áp dụng với trường hợp giải thể bắt buộc và thời điểm Tòa án thông báo quyết định mở thủ tục thanh lý tài sản theo quy định của pháp luật về phá sản áp dụng với trường hợp phá sản.

- Về phí BHTG

Luật BHTG quy định: “Thủ tướng Chính phủ quy định khung phí BHTG theo đề nghị của Ngân hàng Nhà nước. Căn cứ vào khung phí BHTG, Ngân hàng Nhà nước quy định mức phí BHTG cụ thể đối với tổ chức tham gia BHTG trên cơ sở kết quả đánh giá và phân loại các tổ chức này”. Như vậy, qui định về phí BHTG của Luật BHTG mới thông qua đã kế thừa qui định tiến bộ về phí BHTG của Nghị định 109/2005/NĐ-CP làm nền tảng cho việc áp dụng hệ thống phí điều chỉnh theo rủi ro trong thời gian tới. Quy định này cũng phù hợp với xu hướng quốc tế là chuyển từ mô hình phí đồng hạng sang áp dụng mô hình phí theo rủi ro.

- Về hoạt động đầu tư vốn tạm thời nhàn rỗi

Luật Bảo hiểm tiền gửi chỉ cho phép "Tổ chức bảo hiểm tiền gửi được sử dụng nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi để mua trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Ngân hàng Nhà nước và gửi tiền tại Ngân hàng Nhà nước" mà không cho phép tổ chức bảo hiểm tiền gửi được mở tài khoản và gửi tiền tại tổ chức tín dụng nhà nước như quy định của pháp luật trước đây về bảo hiểm tiền gửi.

- Về việc tiếp cận thông tin về tổ chức tham gia BHTG và tiền gửi được bảo hiểm.

Luật BHTG quy định BHTG Việt Nam tiếp cận thông tin về tổ chức tham gia BHTG từ NHNN thay vì nhận trực tiếp từ tổ chức tham gia BHTG, trừ thông tin về tiền gửi được bảo hiểm.

- Về một số hoạt động BHTG

Theo Luật BHTG, các hoạt động như giám sát, kiểm tra, hỗ trợ tài chính, đầu tư vốn tạm thời nhàn rỗi đều có sự thay đổi.

Từ khi Luật BHTG có hiệu lực đến nay, BHTG Việt Nam đã chủ động triển khai các hoạt động theo quy định tại Luật và Nghị định 68/2013/NĐ-CP. Tuy nhiên, quy định tại Luật BHTG có nhiều điểm mới so với quy định trước đây tại Nghị định 89/1999/NĐ-CP, Nghị định 109/2005/NĐ-CP và cũng chưa được hướng dẫn cụ thể tại Nghị định 68/2013/NĐ-CP. Vì vậy để Luật thực sự đi vào cuộc sống, tạo điều kiện để tổ chức BHTG phát huy hiệu quả vai trò trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, nâng cao niềm tin công chúng, rất cần phải các văn bản hướng dẫn thi hành Luật đầy đủ và chi tiết, đặc biệt là các Thông tư hướng dẫn của NHNN để định hướng thực hiện những điểm mới nêu trên. Bên cạnh đó, các quy định mới về khung phí bảo hiểm tiền gửi và hạn mức chi trả bảo hiểm cũng cần NHNN sớm đề nghị Chính phủ ban hành. Những vấn đề này càng sớm được giải quyết, chính sách BHTG sẽ càng được thực hiện hiệu quả, góp phần nâng cao niềm tin công chúng và đảm bảo tính minh bạch, công bằng cho các tổ chức tham gia BHTG.