Năm 2020 – Tỷ giá tiếp tục theo hướng ổn định

09:07-16/01/2020

Dự báo năm 2020, tình hình khu vực, thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường sẽ có những thách thức, khó khăn đến điều hành tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Tuy nhiên, về xu hướng tỷ giá trong năm 2020, nhiều chuyên gia cho rằng, có cơ sở để kỳ vọng tỷ giá tiếp tục được điều hành theo cơ chế linh hoạt, cùng với việc dự trữ ngoại hối cao kỷ lục, NHNN sẽ có đủ công cụ và nguồn lực để điều hành tỷ giá theo hướng ổn định, đáp ứng cung cầu thị trường.

Năm 2019, tình hình thế giới và trong nước vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức đan xen, đặc biệt là khi kinh tế thế giới bắt đầu chu kỳ suy giảm; các tác động từ căng thẳng thương mại Mỹ -Trung ngày một sâu sắc hơn; xu hướng đảo chiều chính sách tiền tệ (CSTT) của các ngân hàng trung ương (NHTW) trên thế giới. Trong nước, tình hình dịch bệnh, thiên tai diễn biến phức tạp; hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp còn gặp khó khăn,... đã gây áp lực không nhỏ đến mục tiêu kiểm soát lạm phát, việc điều hành lãi suất, tỷ giá của NHNN.

Trong bối cảnh đó, NHNN vẫn kiên định trong hoạch định và điều hành chính sách một cách khéo léo, bài bản, không chỉ xử lý hiệu quả những vấn đề thực tiễn đặt ra trước mắt mà kiên định lộ trình theo đuổi mục tiêu kiểm soát lạm phát, củng cố nền tảng vĩ mô, bảo đảm nền kinh tế tăng trưởng bền vững trong trung-dài hạn.

Tỷ giá trung tâm năm 2019 chỉ tăng trên 1,4%

Đến ngày  6/12/2019, tỷ giá trung tâm ở mức 23.164 VND/USD, tăng 1,49% so với  cuối năm 2018, tỷ giá niêm yết mua/bán của Vietcombank 23.120/240VND/USD, giảm 0,15%/0,02% so với cuối năm 2018; tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường liên ngân hàng khoảng 23.174 VND/USD, giảm 0,11% so với cuối năm 2018.

Thời gian qua,NHNN đã điều hành tỷ giá theo cơ chế tỷ giá trung tâm một cách chủ động, linh hoạt,giữ ổn định thị trường ngoại tệ và tỷ giá trong bối cảnh thị trường tài chính, tiền tệ thế giới biến động mạnh, góp phần thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô; nâng cao vị thế của đồng Việt Nam, giảm tình trạng đôla hóa và tâm lý găm giữ ngoại tệ trong nền kinh tế; đảm bảo cân đối cung-cầu ngoại tệ, đáp ứng đầy đủ, kịp thời các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, với kết quả trong điều hành tỷ giá đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, thu hút mạnh dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. NHNN đã mua được lượng lớn ngoại tệ, tăng Dự trữ ngoại hối Nhà nước (DTNHNN)lên mức kỷ lục; đồng thời thực hiện duy trì, quản lý quỹ DTNHNN một cách an toàn, hiệu quả.

Tại Hội nghị Triển khai nhiệm vụ ngành Ngân hàng năm 2020, Lãnh đạo NHNN cũng cho biết, dự trữ ngoại hối của Việt Nam tăng cao kỷ lục với con số trên 79 tỷ USD vào cuối năm 2019. Đây là bước đệm giúp củng cố niềm tin để ổn định nền tảng kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát. Kết quả đạt được nêu trên chủ yếu đến từ nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, nguồn cung ngoại tệ dồi dào và sự điều hành linh hoạt, thận trọng của NHNN.

Bên cạnh việc điều hành chính sách tiền tệ và tỷ giá một cách thận trọng, khéo léo, NHNN đã tăng cường hợp tác quốc tế, phối hợp với các Bộ, ngành để giải quyết các vấn đề mà một số đối tác thương mại lớn của Việt Nam quan tâm, khẳng định Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá để nhằm mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát; không sử dụng tỷ giá để giành lợi thế cạnh tranh thương mại không công bằng.

Để triển khai chủ trương tổng thể về chống đô la hóa của Chính phủ, NHNN tiếp tục thực hiện lộ trình chấm dứt cho vay ngoại tệ chuyển sang quan hệ mua-bán ngoại tệ. Theo đó, đã ban hành Thông tư số 42/2018/TT-NHNN quy định dừng cho vay ngoại tệ đối với nhu cầu vốn ngắn hạn để thanh toán ra nước ngoài tiền nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ nhằm thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng hóa phục vụ nhu cầu trong nước từ sau ngày 31/3/2019; dừng cho vay ngoại tệ đối với nhu cầu vốn trung và dài hạn để thanh toán ra nước ngoài tiền nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ từ sau ngày 30/9/2019. Lộ trình được NHNN nghiên cứu, đánh giá kỹ nhu cầu và khả năng đáp ứng của TCTD và nền kinh tế trên cơ sở điều kiện kinh tế vĩ mô, cân đối cung - cầu ngoại tệ của thị trường thời gian qua. Do đó, TCTD và doanh nghiệp trong nền kinh tế hoàn toàn nhận thức, ủng hộ và chuẩn bị kế hoạch kinh doanh phù hợp khi chính sách đi vào triển khai trong thực tiễn.

Thách thức điều hành tỷ giá năm 2020

Năm 2020 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm cuối cùng thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016-2020, là năm chuẩn bị và tạo đà cho kế hoạch 5 năm 2021-2025 và chiến lược 10 năm 2021-2030. Dự báo năm 2020, tình hình khu vực, thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; chiến tranh thương mại, xu hướng bảo hộ có thể ảnh hưởng đến niềm tin thị trường và gây rủi ro cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu; thị trường tài chính quốc tế tiềm ẩn nhiều rủi ro;xu hướng nới lỏng CSTT của các Ngân hàng trung ương (NHTW) trên thế giới không rõ ràng...Điều này sẽ đặt ra rất nhiều khó khăn, thách thức đối với công tác điều hành CSTT của NHNN trong năm 2020, nhất là tỷ giá, lãi suất trong nước.

Đáng chú ý, ngày 14/1/2020, Bộ Tài chính Hoa Kỳ (BTC Hoa Kỳ) đã ban hành Báo cáo về “Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại lớn của Hoa Kỳ” (sau đây gọi là Báo cáo). Tại Báo cáo kỳ này, BTC Hoa Kỳ đã đưa Danh sách các quốc gia cần giám sát (Danh sách giám sát) gồm 10 nước, bao gồm: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Ý, Ai-len, Xin-ga-po, Ma-lai-xi-a, Thụy Sỹ và Việt Nam.

Về vấn đề này, theo thông cáo của NHNN, với việc Việt Nam tiếp tục nằm trong Danh sách giám sát, trong thời gian tới, BTC Hoa Kỳ sẽ tiếp tục theo dõi các thông tin, số liệu về thương mại, cán cân vãng lai, các chính sách kinh tế vĩ mô, tiền tệ của Việt Nam và có thể sẽ tiếp tục trao đổi, làm việc với các cơ quan hữu quan của Việt Nam nếu cần thiết.NHNN sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để trao đổi, làm việc về các vấn đề mà BTC Hoa Kỳ quan tâm trên tinh thần hợp tác, đồng thời tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế một cách hợp lý, điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với các cân đối vĩ mô, diễn biến thị trường và mục tiêu chính sách tiền tệ, không nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại quốc tế không công bằng.

Về định hướng điều hành tỷ giá trong năm 2020, NHNN cho biết, tiếp tục điều hành lãi suất, tỷ giá linh hoạt phù hợp với cân đối vĩ mô, lạm phát, diễn biến thị trường và mục tiêu CSTT nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, phấn đấu tăng DTNHNN.

Về xu hướng tỷ giá trong năm 2020, nhiều chuyên gia cho rằng, có cơ sở để kỳ vọng tỷ giá tiếp tục được điều hành theo cơ chế linh hoạt. Với việc dự trữ ngoại hối cao kỷ lục, NHNN sẽ có đủ công cụ và nguồn lực để điều hành tỷ giá theo hướng ổn định, đáp ứng cung cầu thị trường.

Theo. TS Bùi Quang Tín, việc giữ ổn định tỷ giá là khâu quan trọng nhất để tạo niềm tin vào đồng nội tệ, ổn định kinh tế vĩ mô. Còn ở góc độ thị trường, cung - cầu ngoại tệ mới là yếu tố quyết định tỷ giá. Hiện, thanh khoản ngoại tệ tốt, cung ngoại tệ đang dư thừa, việc giữ tỷ giá ổn định, không để VND tăng giá nhiều so với USD đã hỗ trợ tích cực cho xuất khẩu.

Ông Lê Quang Trung, Phó tổng giám đốc VIB phân tích, các chỉ số kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát… là những yếu tố cơ bản hỗ trợ ổn định, thậm chí giảm lãi suất - là yếu tố tác động đến sự ổn định của tỷ giá. Trong khi đó, việc xuất khẩu đạt mức thặng dư lớn 9,9 tỷ USD trong năm 2019, cùng với lượng dự trữ ngoại hối xấp xỉ 80 tỷ USD là những yếu tố hỗ trợ tỷ giá trong năm 2020.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế cho rằng: “Tỷ giá dự báo sẽ ổn định nhờ nền tảng vĩ mô vững chắc và cung - cầu ngoại tệ cân bằng, cùng với các biện pháp điều hành chủ động, linh hoạt, đồng bộ nhiều công cụ của NHNN. Tỷ giá USD/VND dự báo có thể tăng nhẹ xoay quanh mức 1-2%”.

Hoàng Anh