Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt nhằm hạn chế lây nhiễm COVID-19

09:56-23/09/2020

Đó là một trong những nội dung được ông Nghiêm Thanh Sơn – Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đưa ra trong buổi họp báoQuý III năm 2020 của NHNN.

Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) Nghiêm Thanh Sơn

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong hoạt động thanh toán

Theo đại diện Vụ Thanh toán, NHNN hiện đang tập trung hoàn thiện để trình Chính phủ dự thảo Nghị định thay thế các Nghị định về Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM). Bên cạnh đó, sau giai đoạn lấy ý kiến các Bộ, ngành và đăng tải lấy ý kiến rộng rãi trên trang thông tin điện tử của Chính phủ và NHNN, cơ quan này cũng sắp trình Chính phủ về Hồ sơ đề nghị xây dựng Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động Fintech trong lĩnh vực ngân hàng. Ngoài ra, NHNN đang nghiên cứu xây dựng Đề án phát triển TTKDTM giai đoạn 2021-2025, trong thời gian tới sẽ tiến hành tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2016-2020 và đề xuất biện pháp đẩy mạnh TTKDTM.

Đối với dự thảo Quyết định về việc phê duyệt thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ có giá trị nhỏ (Mobile-Money), NHNN hiện đang làm việc với Bộ, ngành liên quan để thống nhất các nội dung còn có quan điểm khác nhau để tiếp tục hoàn thiện Quyết định theo chỉ đạo của Thủ tướng. Trong thời gian tới, NHNN sẽ sớm ban hành dự thảo Thông tư bổ sung, sửa đổi Thông tư 23/2014/TT-NHNN về mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trong đó có nội dung hướng dẫn việc mở tài khoản thanh toán bằng phương thức điện tử (e KYC) không cần gặp mặt trực tiếp để thúc đẩy tiếp cận và sử dụng các dịch vụ thanh toán.

Như vậy, công tác xây dựng pháp luật về hoạt động thanh toán đang bám sát kế hoạch. Khuôn khổ pháp lý về thanh toán ngày càng được hoàn thiện đáp ứng yêu cầu cuộc sống và tạo điều kiện cho sự phát triển của hoạt động thanh toán.

Hoạt động thanh toán và thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh

Ông Nghiêm Thanh Sơn cho biết, trong 7 tháng đầu năm 2020, tổng số lượng giao dịch qua Hệ thống Thanh toán Điện tử liên ngân hàng (TTĐTLNH) đạt 82,2 triệu món, giá trị đạt 59,1 triệu tỷ đồng (tăng 13,61% về giá trị giao dịch so với cùng kỳ năm 2019). Hệ thống chuyển mạch bù trừ các giao dịch bán lẻ đạt 606,3 triệu món và đạt 4,9 triệu tỷ đồng (tăng 74,07% về số lượng và tăng 106,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019). Số lượng giao dịch thanh toán qua thẻ đạt gần 205,6 triệu giao dịch với giá trị đạt gần 475,9 nghìn tỷ đồng (tăng tương ứng 29,7% và 15,8% so với cùng kỳ năm 2019); số lượng giao dịch thanh toán qua Internet đạt 240,9 triệu giao dịch với giá trị đạt 15,2 triệu tỷ đồng (tăng 39,1% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019); số lượng giao dịch thanh toán qua điện thoại di động đạt 574,4 triệu giao dịch với giá trị đạt 5,9 triệu tỷ đồng (tăng 184,2% về số lượng và 186,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019).

Thẻ ngân hàng tiếp tục phát triển, đến cuối tháng 7 năm 2020, số lượng thẻ đang lưu hành đạt mức 107,7 triệu thẻ (tăng 15,2% so với cùng kỳ năm 2019). Để đảm bảo phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, an ninh, độ an toàn và tăng thêm tiện ích sử dụng thẻ, NHNN đã và đang đôn đốc các đơn vị thực hiện đúng tiến độ Kế hoạch chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip tại Việt Nam; dự kiến đến cuối năm 2021, sẽ hoàn thành việc chuyển đổi sang thẻ chip đối với toàn bộ thẻ nội địa.

Thanh toán dịch vụ công tiếp tục được triển khai rộng rãi. Các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đang tích cực triển khai kết nối thanh toán trực tuyến trên Cổng dịch vụ công Quốc gia, Cổng dịch vụ công của các Bộ, ngành, địa phương. Trong tháng 9/2020, Napas đã hoàn thành kết nối tới Cổng dịch vụ công Quốc gia, trong đó hoàn thành tích hợp 02 dịch vụ công đầu tiên: (i) nộp thuế phí trước bạ ô tô xe máy và (ii) nộp Bảo hiểm xã hội (chiếm trên 50% nhu cầu thanh toán dịch vụ công hiện tại) và tiếp tục mở rộng ra các dịch vụ khác trong thời gian tới.

Các NHTM thực hiện miễn, giảm tới hơn 1.000 tỷ đồng phí dịch vụ thanh toán trực tuyến

Để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng do Covid-19, các NHTM đã triển khai các chương trình miễn, giảm phí đối với các giao dịch trực tuyến. Đối với phí chuyển tiền liên ngân hàng qua hệ thống TTĐTLNH: tất cả các ngân hàng đã thực hiện điều chỉnh giảm phí chuyển tiền qua hệ thống TTĐTLNH cho khách hàng tương đương với số tiền giảm phí mà NHNN đã giảm theo Thông tư 04/2020/TT-NHNN. Đối với phí chuyển tiền liên ngân hàng qua hệ thống 24/7 của Napas: có 45/45 ngân hàng đã thực hiện chính sách miễn/giảm phí cho khách hàng đối với các giao dịch giá trị nhỏ (từ 2 triệu đồng trở xuống). Theo đó, khoảng 63% giao dịch thanh toán của khách hàng qua Napas được miễn hoặc giảm phí; Ước tính tổng số tiền phí dịch vụ thanh toán mà các ngân hàng miễn, giảm cho khách hàng đến hết năm 2020 sau 2 đợt giảm phí là khoảng 1.004 tỷ đồng.

Đồng thời, 100% TCTD đều thực hiện miễn phí đối với các giao dịch công trực tuyến; các giao dịch chuyển tiền ủng hộ phòng, chống dịch Covid-19; các giao dịch chuyển tiền cho đối tượng nhận hỗ trợ thông qua phương thức chi trả trực tiếp tới tài khoản; các giao dịch chuyển tiền giải ngân cho vay người sử dụng lao động trả lương ngừng việc đối với người lao động của Ngân hàng Chính sách xã hội.

Bên cạnh đó, Napas và Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam cũng chủ động có chính sách hỗ trợ phí cho một số đơn vị chấp nhận thẻ chịu ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 (Công ty Cổ phần hàng không Tre Việt, Công ty Cổ phần hàng không VietJet, Tổng Công ty Hàng không Việt Nam, Công ty Cổ phần vận tải đường sắt Hà Nội), như miễn phí xử lý giao dịch, giảm từ 15% đến hơn 30% phí thanh toán ...; thời gian áp dụng từ 10/4/2020 đến hết ngày 31/12/2020.

Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt qua các giải pháp công nghệ

Trong những tháng cuối năm, NHNN cho biết sẽ tập trung hoàn thành các giải pháp về thanh toán đã đề ra, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đáp ứng yêu cầu đối với các mô hình kinh doanh và sản phẩm dịch vụ mới trên nền tảng công nghệ, trong đó tập trung hoàn thành để trình Chính phủ về Nghị định thay thế các Nghị định về TTKDTM, Hoàn thiện để trình Chính phủ trong năm 2020 đề nghị xây dựng Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động Fintech trong lĩnh vực ngân hàng.

NHNN sẽ tổng kết Đề án phát triển TTKDTM giai đoạn 2016-2020 và đề xuất biện pháp đẩy mạnh TTKDTM trong thời gian tới, tiếp tục giám sát chặt chẽ các hệ thống thanh toán đảm bảo hoạt động an toàn, hiệu quả; giám sát hoạt động của các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đảm bảo hoạt động đúng quy định.

Cuối cùng, NHNN cũng sẽ đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về TTKDTM, giáo dục tài chính; tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ thanh toán./.

Đà Giang