Tích cực xây dựng thói quen thanh toán không dùng tiền mặt

09:31-14/06/2019

Nhiều chỉ tiêu thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) có tốc độ tăng trưởng cao (so cùng kỳ năm 2018); khuôn khổ pháp lý tiếp tục được hoàn thiện; hạ tầng thanh toán đáp ứng tốt các yêu cầu phát triển của nền kinh tế,  ứng dụng công nghệ mới cho ra đời các phương tiện, dịch vụ thanh toán hiện đại, tiện ích; an toàn, bảo mật luôn được coi trọng và là ưu tiên hàng đầu; quyền lợi hợp pháp của khách hàng luôn được quan tâm và bảo vệ - đó là những điểm sáng trong hoạt động thanh toán nửa đầu năm 2019.

Thanh toán ngày càng thuận tiện và an toàn

Vụ Thanh toán – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2019, NHNN đã hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và chính sách trong hoạt động thanh toán với việc ban hành thông tư về việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán; nghiên cứu xây dựng 02 Nghị định và 05 Thông tư. NHNN cũng đã trình Thủ tướng Chính phủ Đề án cơ chế quản lý thử nghiệm cho hoạt động công nghệ tài chính (Regulatory Sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng.... vàbáo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các dịch vụ khác có giá trị nhỏ (dịch vụ Mobile-Money).

Theo thống kê của NHNN, tính đến hết tháng 5/2019, Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTĐTLNH) có 98 TCTD tham gia thành viên với 378 đơn vị thành viên. Tổng giá trị giao dịch qua Hệ thống TTĐTLNH trong 5 tháng đầu năm 2019 đạt trên 64.160 nghìn giao dịch tương ứng với gần 35.728 nghìn tỷ đồng (tăng khoảng 23,23% về số lượng giao dịch và tăng 17,63% về giá trị giao dịch so với cùng kỳ năm ngoái). Bình quân số lượng giao dịch đạt trên 635 nghìn giao dịch/ngày, giá trị giao dịch bình quân đạt gần 354 nghìn tỷ đồng/ngày.

Giao dịch chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng cao, tính đến 31/3/2019, đạt gần 120.816,11 nghìn giao dịch với tổng giá trị hơn 753,80 nghìn tỷ đồng (tăng 53,39% về số lượng giao dịch chuyển mạch tài chính và tăng 162,32% về giá trị giao dịch chuyển mạch tài chính so với cùng kỳ năm 2018; tăng 48,03% về số lượng giao dịch bù trừ điện tử và tăng 160,84% về giá trị giao dịch bù trừ điện tử so với cùng kỳ năm 2018).

Đến cuối tháng 4/2019, trên toàn quốc đã có hơn 18.700 ATM, hơn (tăng tương ứng 4,25% so với cùng kỳ năm ngoái), số POS đạt được 266.700 POS và hiện đã được lắp đặt tại hầu hết các cơ sở, chuỗi phân phối, bán lẻ, khách sạn lớn, đang mở rộng đến các đơn vị cung cấp dịch vụ công (cơ sở y tế, bệnh viện, trường học,...).

Nửa đầu năm 2019, các dịch vụ thanh toán đã phát triển mạnh mẽ nhất là các phương tiện thanh toán, dịch vụ thanh toán dựa trên ứng dụng công nghệ thông tin. Đến cuối tháng 3/2019 đã đạt khoảng 81.3 triệu tài khoản cá nhân (tăng 15,9% so với cùng kỳ năm 2018). Số lượng giao dịch thanh toán nội địa qua thẻ ngân hàng đạt hơn 65 triệu giao dịch (tăng 18,45% so với cùng kỳ năm 2018) với tổng giá trị giao dịch hơn 171 nghìn tỷ đồng (tăng 18,82% so với cùng kỳ năm 2018). Số lượng giao dịch tài chính qua kênh Internet đạt hơn 101 triệu giao dịch với giá trị giao dịch khoảng 4.581 nghìn tỷ đồng (tăng tương ứng 65,81% và 13,46% so với cùng kỳ năm 2018); số lượng giao dịch tài chính qua kênh điện thoại di động đạt hơn 76 triệu giao dịch với giá trị giao dịch hơn 924 nghìn tỷ đồng (tăng tương ứng 97,75% và 232,3% so với cùng kỳ năm 2018).

Số lượng giao dịch tài chính qua kênh Internet đạt hơn 101 triệu giao dịch với giá trị giao dịch khoảng 4.581 nghìn tỷ đồng (tăng tương ứng 65,81% và 13,46% so với cùng kỳ năm 2018); số lượng giao dịch tài chính qua kênh điện thoại di động đạt hơn 76 triệu giao dịch với giá trị giao dịch hơn 924 nghìn tỷ đồng (tăng tương ứng 97,75% và 232,3% so với cùng kỳ năm 2018).

NHNN đã ban hành và tổ chức triển khai Chiến lược giám sát các hệ thống thanh toán giai đoạn 2014-2020; để tăng cường hoạt động giám sát, NHNN đã ban hành Thông tư 20/2018/TT-NHNN quy định về giám sát đối với các hệ thống thanh toán quan trọng. NHNN đang thực hiện giám sát bằng phương thức trực tuyến và qua báo cáo định kỳ, báo cáo đột xuất của các tổ chức vận hành hệ thống để kịp thời nắm bắt thông tin và phối hợp với các bên liên quan có biện pháp xử lý các sự cố, phòng, ngừa rủi ro phát sinh, đảm bảo hệ thống hoạt động an toàn, hiệu quả và thông suốt.

Bên cạnh đó, NHNN cũng thường xuyên theo dõi, chỉ đạo, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thanh toán thẻ, ATM/POS và hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán; phát hiện, đề xuất xử lý kịp thời các vấn đề, rủi ro phát sinh, đặc biệt là tình hình dư luận được phản ánh qua các phương tiện thông tin đại chúng, góp phần đảm bảo hoạt động thanh toán thẻ, ATM/POS và hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán an toàn, hiệu quả, tuân thủ các quy định pháp luật cũng như góp phần giảm thiểu các sự cố gây bức xúc trong dư luận”.

Ngày 28/05/2019, dưới sự chỉ đạo của NHNN, Hội thẻ Ngân hàng Việt Nam (VBCA) phối hợp với Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) và 7 ngân hàng đầu tiên đã chính thức công bố ra mắt sản phẩm thẻ chip nội địa với cam kết tiếp tục nỗ lực hoàn thành công tác chuyển đổi thẻ theo lộ trình đặt ra và đảm bảo việc chuyển đổi thẻ sẽ không ảnh hưởng tới giao dịch của khách hàng, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của chủ thẻ.

Tạp chí Nikkei Asia ngày 18/4/2019 nhạn định, với những kết quả đã đạt được, hoạt động TTKDTM của Việt Nam đã có sự chuyển mình khivượt qua Singapore và Malaysia trong cuộc đua "không tiền mặt”.

07 định hướng chính để thúc đẩy TTKDTM

NHNN khẳng định, trong thời gian tới sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp nhằm đẩy mạnh TTKDTM trong nền kinh tế với 7 định hướng chính.

Một là, tiếp tục hoàn thiện huôn khổ pháp lý và cơ chế, chính sách cho hoạt động thanh toán trong nền kinh tế nhằm đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt; hạn chế thanh toán bằng tiền mặt; phát triển các hệ thống thanh toán, phương tiện thanh toán, dịch vụ thanh toán và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, nhất là tập trung triển khai quyết liệt các nhiệm vụ được Chính phủ giao cho NHNN liên quan đến hoạt động thanh toán.

Hai là, tiếp tục triển khai có hiệu quả Đề án phát triển TTKDTM giai đoạn 2016-2020 theo Quyết định 2545/QĐ-TTg và Đề án đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng đối với việc thu phí các dịch vụ công như điện, nước, học phí, viện phí và chi trả các chương trình an sinh xã hội.

Ba là, nâng cấp hạ tầng thanh toán quốc gia (hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng); chỉ đạo triển khai và sớm đưa vào vận hành Hệ thống thanh toán bù trừ tự động phục vụ các giao dịch bán lẻ (ACH), qua đó thiết lập hạ tầng thanh toán bán lẻ hiện đại, hoạt động hiệu quả, đáp ứng nhu cầu thanh toán nhanh chóng, an toàn, thuận tiện với chi phí hợp lý của người dân và doanh nghiệp.

Bốn là, đẩy mạnh TTKDTM mà trọng tâm là thanh toán trên di động, chỉ đạo việc triển khai chuyển đổi thẻ từ sang thẻ chip theo đúng lộ trình, đảm bảo quyền lợi chính đáng của khách hàng, đồng thời đẩy mạnh các phương thức thanh toán mới, hiện đại như mã phản hồi nhanh (QR Code), mã hóa thông tin thẻ (tokenization), thanh toán di động (mobile payment), thanh toán phi tiếp xúc (contactless)…

Năm là, triển khai các mô hình thanh toán mới tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa gắn với xây dựng và triển khai Chiến lược Quốc gia về Tài chính toàn diện tại Việt Nam; thúc đẩy thanh toán điện tử trong khu vực Chính phủ.

Sáu là, giám sát các hệ thống thanh toán đảm bảo hoạt động an toàn, hiệu quả; tăng cường công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong thanh toán điện tử; giám sát hoạt động của các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đảm bảo hoạt động đúng quy định.

Bảy là, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về TTKDTM, giáo dục tài chính; tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ thanh toán./.

PV