Giảm lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc không ảnh hưởng lớn đến các tổ chức tín dụng

14:22-14/08/2020

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có quyết định giảm lãi suất tiền gửi, tiền gửi dự trữ bắt buộc của các tổ chức tín dụng. Theo các chuyên gia kinh tế, việc giảm lãi suất này có ảnh hưởng không đáng kể tới nguồn lợi nhuận của các tổ chức tín dụng nhưng sẽ giảm áp lực chi cho ngân sách nhà nước.

Theo quyết định của NHNN, từ ngày 6/8/2020 sẽ giảm 0,5% lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc của tổ chức tín dụng tại NHNN, từ mức 1% xuống 0,5%.

Ngoài ra, lãi suất tiền gửi của Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam, Quỹ Tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam tại NHNN cũng được giảm 0,2%, từ mức 1% xuống 0,8%.

Ông Phạm Thanh Hà - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN cho biết, động thái này nằm trong định hướng giảm lãi suất điều hành nhằm phù hợp với diễn biến thị trường hiện nay. Việc này sẽ tác động giảm các loại lãi suất khác trên thị trường.  

Theo giới chuyên gia, bên cạnh mục đích hạ mặt bằng lãi suất, động thái của NHNN cũng hướng đến việc hạ lãi suất và thúc đẩy các ngân hàng đưa vốn ra nền kinh tế. Tác động của dịch Covid-19 sẽ còn tiếp tục ảnh hưởng đến doanh nghiệp Việt Nam. Vì vậy, việc hạ lãi suất nói trên để thúc đẩy sự hỗ trợ của tổ chức tín dụng đến khách hàng và đưa tiền ra thị trường. 

Hạ lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc là phù hợp trong bối cảnh ngân hàng đang cho vay ra ít, trong khi lượng tiền gửi lớn. Đồng thời, đây cũng là tín hiệu để các ngân hàng giảm lãi suất huy động về mức thấp, khi không có áp lực hút tiền gửi, hướng đến giảm lãi suất cho vay. 

Theo chuyên gia của Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), việc giảm lãi suất dự trữ bắt buộc mặc dù có ảnh hưởng tới nguồn lợi nhuận của các tổ chức tín dụng nhưng không đáng kể. Nguyên nhân là mức dự trữ bắt buộc của các ngân hàng hiện nay ở mức thấp, chỉ khoảng 3% đối với khoản tiền gửi không kỳ hạn và dưới 1 năm và 1% đối với khoản tiền gửi trên 1 năm.

Ước tính sơ bộ của KBSV, mức tác động của việc giảm lãi suất này tới tổng hệ thống ngân hàng là vào khoảng 600 tỷ đồng, trong đó khối ngân hàng thương mại nhà nước chịu ảnh hưởng nhiều nhất, khoảng trên dưới 60 tỷ đồng/ngân hàng.

Cụ thể, hai ngân hàng BIDV và VietinBank có thể giảm lợi nhuận 68 tỷ đồng và 59 tỷ đồng mỗi năm do việc giảm lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc. Vietcombank cũng giảm khoảng 59,4 tỷ đồng. Các ngân hàng thương mại khác như MBBank, Techcombank, VPBank có mức giảm lợi nhuận dưới 20 tỷ đồng.

Trong khi đó, động thái này cũng giúp ngân sách giảm 1 phần chi phí trong bối cảnh bội chi ngân sách năm nay dự kiến ở mức cao do các chính sách hỗ trợ kinh tế của Chính phủ trong năm nay dưới tác động của Covid-19 (bao gồm các gói giảm thuế thu nhập doanh nghiệp vừa và nhỏ, tăng chi đầu tư công...).

Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) cũng đánh giá, quyết định này nhằm mục tiêu chủ yếu là giảm chi phí hoạt động cho NHNN. Điều này đồng nghĩa thu nhập của các ngân hàng thương mại từ tiền gửi dự trữ bắt buộc gửi tại NHNN sẽ bị giảm theo. Việc giảm lãi suất cho tiền gửi dự trữ bắt buộc không giống như việc cắt giảm các loại lãi suất điều hành khác như lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu… (giúp giảm chi phí đi vay của ngân hàng thương mại, qua đó giúp giảm mặt bằng lãi suất trên thị trường).

Do đó, “việc NHNN giảm lãi suất trả cho tiền gửi dự trữ bắt buộc của các ngân hàng thương mại không phải là động thái thể hiện nới lỏng thêm tiền tệ” – chuyên gia của BVSC khẳng định.

Số liệu của NHNN cho thấy, tính đến ngày 28/7/2020, tăng trưởng tín dụng đạt 3,45% so với cuối năm 2019, đồng nghĩa  tín dụng vẫn đang ách tắc trong hệ thống bất chấp mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm khá sâu.

BVSC kỳ vọng tín dụng trong nửa cuối năm 2020 sẽ có sự cải thiện so với nửa đầu năm. Tuy vậy, mức độ cải thiện sẽ không quá lớn, nhất là trong bối cảnh dịch Covid-19 mới quay trở lại Việt Nam, khiến các doanh nghiệp duy trì quan điểm thận trọng về triển vọng kinh doanh, qua đó hạn chế mở rộng sản xuất kinh doanh.

Ngoài ra, tỷ giá USD/VND đang giảm về vùng giá mua vào của NHNN, qua đó giúp cải thiện dự trữ ngoại hối nên nhiều khả năng cũng sẽ có một lượng tiền Đồng mới được bơm vào hệ thống ngân hàng. Trên cơ sở đó, thanh khoản hệ thống ngân hàng được dự báo vẫn ở trạng thái tích cực trong tháng 8.

Theo NHNN thì việc giảm lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc nằm trong định hướng giảm lãi suất điều hành nhằm phù hợp với diễn biến thị trường hiện nay. Việc này sẽ tác động giảm các loại lãi suất khác trên thị trường.

PV