Những lưu ý khi khách hàng gửi tiết kiệm tại TCTD

10:29-13/08/2020

Theo khuyến nghị của các chuyên gia, để đảm bảo an toàn tài sản của người gửi tiền, an toàn hoạt động cho tổ chức tín dụng (TCTD), khi nhận và chi trả tiền gửi tiết kiệm, người gửi tiền cần trực tiếp đến địa điểm giao dịch của TCTD và xuất trình Giấy tờ xác minh thông tin của người gửi tiền và thực hiện các thủ tục theo hướng dẫn của TCTD.

Cần bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền tiết kiệm

Gần đây, có những khách hàng đột ngột phát hiện mất hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng trong sổ tiết kiệm gửi tại ngân hàng. Nguyên nhân thường do sai lầm từ người gửi hoặc do cán bộ ngân hàng câu kết lừa đảo khách hàng.

Mặc dù quy trình mở sổ tiết kiệm tại các ngân hàng thường rất chặt chẽ, tuy nhiên, để cạnh tranh và thu hút khách đến gửi số tiền lớn, nhiều ngân hàng cho phép khách hàng VIP không đến quầy, chi nhánh để giao dịch mà được phép ủy quyền cho người khác hoặc ủy quyền cho cán bộ ngân hàng là lãnh đạo cấp chi nhánh, trưởng phòng giao dịch của ngân hàng thay thế họ thực hiện các giao dịch gửi, rút tiền...Trường hợp này dễ phát sinh rủi ro khi gặp phải nhân viên không trung thực, giao sổ tiết kiệm giả mạo hoặc sau đó không đưa tiền về kho quỹ, không nhập lên hệ thống...

Tiếp theo, khi làm thủ tục gửi tiền hoặc rút, chuyển tiền, khách hàng ký sẵn vào chứng từ còn để trống, tạo điều kiện cho nhân viên ngân hàng vẫn có thể điền tiếp thông tin vào đó nhằm rút tiền của khách hàng theo nhiều cách khác nhau; hoặc khách hàng giao tiền gửi trước, nhận sổ sau. Cụ thể, các khách hàng đã làm việc lâu năm với một số nhân viên ngân hàng thân thiết nên không ít khách gửi tiền chủ quan cho "nợ" sổ tiết kiệm hoặc các giấy tờ chứng nhận tiền gửi. Do đó, nhiều vụ chiếm đoạt tài sản xảy ra do nhân viên thân quen bỏ trốn với toàn bộ số tiền tiết kiệm của khách hàng.

Nhiều trường hợp, khách hàng không kiểm tra các thông tin ghi trên sổ tiết kiệm, hợp đồng tiền gửi. Thực tế, khách hàng có thể gặp rủi ro khi nhân viên ngân hàng vô tình nhập nhầm số tiền gửi hoặc cố ý chiếm đoạt tiền nếu khách hàng không phát hiện ra do không kiểm tra sổ tiết kiệm hoặc là sổ tiết kiệm, hợp đồng tiền gửi đó không có đầy đủ thông tin. Có khách hàng thậm chí thay đổi chữ ký; không bảo mật thông tin cá nhân khi giao dịch gửi tiết kiệm online; click vào các trang web không an toàn, có cài virus, nhấp vào link không rõ nguồn... các thông tin cá nhân dễ bị lộ và dễ mất tiền.

Theo một chuyên gia tài chính, nhiều trường hợp người gửi tiền có lỗi khi thiếu cẩn trọng trong việc ký vào những chứng từ mà nhân viên ngân hàng đưa cho. Những tờ giấy có chữ ký khống của người gửi tiền này sau đó đã được sử dụng trong việc chiếm đoạt tiền của chính người gửi.

"Nhưng không thể phủ nhận trách nhiệm của ngân hàng. Ngân hàng phải kiểm soát việc rút tiền qua nhiều quy trình, nhiều bậc, nhằm đảm bảo người rút tiền là 'chính chủ' hay không. Nếu theo đúng quy trình khắt khe của hoạt động ngân hàng thì không dễ gì tiền bị thất thoát. Chỉ có sự lỏng lẻo hoặc câu kết của nhân viên phụ trách mới dẫn đến khủng hoảng chữ ký ở ngân hàng như hiện nay" - vị chuyên gia bày tỏ quan điểm.

Chuyên gia tài chính - ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu nhận định, tại Việt Nam, có tình trạng thường phải chờ kết luận của các cơ quan chức năng mới thực hiện việc chi trả. Nhưng tại các quốc gia phát triển, ngân hàng thường trả lại tiền cho khách hàng trong vòng 24-72 giờ. Vì khi người gửi bị mất tiền, ngân hàng phải chịu trách nhiệm. Còn trường hợp nhân viên gian dối, lừa đảo rút tiền của khách hàng thì họ là người đại diện cho ngân hàng thực hiện giao dịch. Vì vậy, ngân hàng không thể đổ lỗi cho nhân viên và phải nhanh chóng bồi thường cho người gửi tiền.

Còn theo TS. Cấn Văn Lực, không chỉ phía khách hàng mà cả các TCTD cũng phải tuân thủ các quy định về tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn. Trong việc đảm bảo an toàn tiền gửi cho khách hàng, các TCTD nhận tiền gửi phải đặt quyền lợi hợp pháp của khách hàng lên trên hết.

Gửi tiền tiết kiệm – Một số lưu ý

Để đảm bảo an toàn tiền gửi tiết kiệm, cả ngân hàng và khách hàng đều phải tuân thủ các quy trình, quy định pháp luật liên quan về tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn, cụ thể: Quyết định số 1160/2004/QĐ-NHNN ngày 13/9/2004 V/v ban hành Quy chế về tiền gửi tiết kiệm, Quyết định số 47/2006/QĐ-NHNN ngày 25/9/2006 V/v sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế về tiền gửi tiết kiệm ban hành kèm theo Quyết định số 1160/2004/QĐ-NHNN; Thông tư số 48/2018/TT-NHNN ngày 31/12/2018 quy định về tiền gửi tiết kiệm; Thông tư số 49/2018/TT-NHNN ngày 31/12/2018 quy định về tiền gửi có kỳ hạn.

Theo đó, để đảm bảo an toàn tài sản của người gửi tiền, an toàn hoạt động của TCTD, khi nhận và chi trả tiền gửi tiết kiệm, người gửi tiền phải trực tiếp đến địa điểm giao dịch của TCTD và xuất trình giấy tờ xác minh thông tin của người gửi tiền và thực hiện các thủ tục theo hướng dẫn của TCTD. Đối với trường hợp nhận và chi trả tiền gửi tiết kiệm bằng phương tiện điện tử, người gửi tiền thực hiện nhận, chi trả tiền gửi tiết kiệm thông qua tài khoản thanh toán của người gửi tiền theo hướng dẫn của TCTD phù hợp với quy định của pháp luật. TCTD phải thực hiện nghiêm túc quy định tại Thông tư số 48/2018/TT-NHNN và quy định của pháp luật có liên quan, Quy định nội bộ về giao dịch tiền gửi tiết kiệm của TCTD. 

Về phía người gửi tiền, để đảm bảo an toàn khi thực hiện gửi tiết kiệm, nên đến các địa điểm hợp pháp của ngân hàng để gửi tiền như các trụ sở, chi nhánh/phòng giao dịch, thậm chí cả điểm giao dịch của Ngân hàng chính sách xã hội.

NHNN quy định TCTD phải cung cấp biện pháp thông báo biến động số dư của tiền gửi. Các ngân hàng có biện pháp bảo vệ an toàn cho khách hàng thông qua các hình thức như cung cấp biến động số dư SMS, Internet Banking, Mobile Banking, nhắn tin hoặc email những thông báo, lưu ý cho khách hàng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tiền gửi, khách hàng cũng phải có trách nhiệm: Cần lưu ý những thông báo của ngân hàng ghi trên sổ tiết kiệm hoặc qua tin nhắn, email; không cho mượn sổ tiết kiệm; không ký khống giấy tờ;  khi mất sổ phải thông báo kịp thời cho ngân hàng; không nhờ người khác gửi tiền hộ; không đưa tiền gửi cho người khác kể cả nhân viên ngân hàng ngoài địa điểm giao dịch hợp pháp (tránh những rủi ro như người nhận tiền đó không trung thực, hoặc rủi ro tai nạn, dẫn đến mất tiền hoặc tiền chưa kịp nhập vào hệ thống, khi mất thì không ai chịu trách nhiệm..).

Đồng thời, khi gửi tiền tại ngân hàng, khách hàng cần lưu ý kiểm tra thường xuyên sổ tiết kiệm. Sau khi gửi tiền cần xem xét kỹ lưỡng một lần nữa sổ tiết kiệm xem đã đúng số tiền mình gửi chưa, giữ các giấy tờ, chứng từ quan trọng để làm bằng chứng nếu có vấn đề xảy ra. Ngoài ra, nếu có thắc mắc hoặc chưa rõ ràng về vấn đề gì, khách hàng phải lập tức hỏi ngay và yêu cầu được giải đáp chi tiết. Đây chính là chìa khóa bảo vệ khách hàng khi có rủi ro hay tranh chấp xảy ra.

NHNN cũng lưu ý khách hàng không nên vào các trang web lạ và có tính bảo mật kém trên máy tính hoặc điện thoại; luôn tiếp nhận kịp thời các thông báo của ngân hàng nơi mở tài khoản về các cảnh báo rủi ro trong giao dịch trực tuyến.

PV