Cần thêm gói hỗ trợ giúp doanh nghiệp vượt đại dịch

09:04-13/08/2020

Giới chuyên môn cho rằng, cần rà soát nhanh các cơ chế hiện hành để đơn giản hóa thủ tục, tăng giải ngân các gói hỗ trợ để giảm bớt khó khăn cho người dân, doanh nghiệp (DN) đang phải đối mặt. Đặc biệt, trên cơ sở thực tiễn, Chính phủ cần cân nhắc thêm gói hỗ trợ dài hạn hơn, ở quy mô lớn hơn.

Đại dịch Covid-19 diễn biến ngày càng phức tạp trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Ảnh hưởng của đại dịch đối với kinh tế - xã hội Việt Nam đã rất rõ nét, nghiêm trọng hơn rất nhiều so với các dự báo trước đây. Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ phục hồi, phát triển kinh tế càng trở nên khó khăn, cấp bách. Nhiều chuyên gia, công đồng doanh nghiệp đã đề xuất Chính phủ cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ, đặc biệt là cân nhắc xây dựng gói hỗ trợ lần 2. Tuy nhiên, điều quan trọng là cần gia tăng tính hiệu quả của các gói hỗ trợ tín dụng đối với các doanh nghiệp.

Theo TS. Võ Trí Thành - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, nên có gói hỗ trợ kích thích kinh tế mới càng sớm càng tốt và áp dụng ít nhất đến hết năm 2021. Gói hỗ trợ này không chỉ liên quan đến hỗ trợ phục hồi trong ngắn hạn mà phải đáp ứng xu hướng mới, do đó sẽ chú trọng các yếu tố liên quan đến sáng tạo, đổi mới, kỹ năng… gắn với những lĩnh vực mới, xu hướng sản xuất kinh doanh.

“Chưa biết quy mô chính sách này có lớn hay không, điều quan trọng nhất là phải triển khai theo tinh thần thời chiến, nhanh, quyết liệt, trách nhiệm, tăng quyền cho người đứng đầu thay vì theo cách truyền thống như hiện nay. Tất nhiên song song với đó phải có sự giám sát chặt chẽ” - TS. Thành nhấn mạnh. 

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Bích Lâm - Nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, nên có các gói hỗ trợ lần 2 hoặc 3 với mục tiêu đẩy mạnh nền kinh tế hơn so với bình thường và để nền kinh tế linh hoạt hơn trong thích ứng với thay đổi sau đại dịch. Gói hỗ trợ lần thứ 2 cần tập trung vào tái cơ cấu nền kinh tế, từng bước chuyển khu vực kinh tế dịch vụ đơn thuần sang số hóa. Theo đó, Chính phủ cần có chính sách vĩ mô dài hơi, các gói hỗ trợ cần được đưa ra thực hiện, điều chỉnh đúng lúc và kịp thời vì chính sách được thực hiện muộn không còn tác dụng.

Theo đánh giá TS. Bùi Đức Thụ - Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính, tiền tệ quốc gia, cần rà soát nhanh các cơ chế hiện hành để đơn giản hóa thủ tục, tăng giải ngân các gói hỗ trợ để giảm bớt khó khăn cho người dân, DN đang phải đối mặt. Trên cơ sở thực tiễn, Chính phủ cần cân nhắc thêm gói hỗ trợ dài hạn hơn, ở quy mô lớn hơn; đồng thời chỉ đạo các bộ ngành tổng hợp các khó khăn mà DN kiến nghị trong thời gian qua để nhận diện một cách toàn diện hơn.

 “Theo tôi, chính sách thực hiện thời điểm này chủ yếu là chính sách tài khóa, nhưng có thể liên quan đến các chính sách khác. Do đó, chúng ta sẵn sàng chủ động tập trung mọi nguồn lực của đất nước để hình thành hệ thống chính sách hỗ trợ đồng bộ, tháo gỡ khó khăn cho DN, cho nền kinh tế một cách hiệu quả nhất” - TS. Bùi Đức Thụ bày tỏ quan điểm. 

Mặc dù Chính phủ đã ban hành các gói chính sách tiền tệ trị giá 250.000 tỷ đồng; gói bảo đảm an sinh xã hội trị giá 62.000 tỷ đồng; gói chính sách tài khóa trị giá 180.000 tỷ đồng, tập trung vào hỗ trợ DN và một bộ phận người lao động. Vậy nhưng thực tế triển khai, thực hiện các gói hỗ trợ còn khiêm tốn. Nhiều người dân, doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong tiếp cận các gói hỗ trợ.

TS. Cấn Văn Lực bày tỏ quan điểm, việc cần làm lúc này là rà soát lại các gói hỗ trợ, cần thiết phải mở rộng, căn chỉnh thời gian, đối tượng phù hợp, nhất là trong bối cảnh diễn biến dịch bệnh hiện nay hết sức khó lường. Không nên đặt nặng vấn đề gói hỗ trợ thứ nhất hay gói hỗ trợ thứ hai, kể cả đối với gói chính sách tài khóa hay tiền tệ.

Đối với chính sách tài khóa, theo TS. Cấn Văn Lực, Chính phủ cần trình Quốc hội xem xét gia hạn thời gian giãn, hoãn thuế phí, tiền thuê đất cho doanh nghiệp. Trong tình hình hiện nay, có thể kéo dài ít nhất là hết năm 2020, sau đó tiếp tục kéo dài nếu cần thiết.

Bên cạnh đó, với gói chính sách tiền tệ trong giai đoạn này không nên chỉ tập trung vào các đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp siêu nhỏ mà cần quan tâm, xem xét hỗ trợ các doanh nghiệp lớn ở các lĩnh vực quan trọng, có ảnh hưởng đến nền kinh tế.

Đối với loại hình doanh nghiệp có tỷ trọng lớn trong nền kinh tế như doanh nghiệp nhỏ và vừa, chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV đề xuất, cần tăng cường hiệu quả hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hiện, cả nước có 28 Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trên cả nước, tuy nhiên chưa phát huy hiệu quả. Bên cạnh đó, tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua việc “bơm” vốn vào các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp, giúp các doanh nghiệp tiếp cận nhanh với các gói hỗ trợ; từ đó thúc đẩy tiến độ giải ngân các gói hỗ trợ nói chung.

Về phía doanh nghiệp, ông Đoàn Ngọc Vui, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Đầu tư DDIF trực thuộc Quỹ Đầu tư Phát triển thành phố Đà Nẵng cho rằng, căn cứ theo nhu cầu thì nguồn vốn tín dụng luôn không bao giờ là đủ đối với mỗi doanh nghiệp. Vì thế, việc tiếp tục có thêm gói tín dụng để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn trong giai đoạn dịch COVID-19 là cần thiết. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận gói tín dụng 62.000 tỷ đồng theo chính sách hỗ trợ trước đó của Chính phủ cũng không dễ dàng.

Do đó, việc thiết kế gói hỗ trợ mới cần phải tính toán tới những điểm bất cập này. Nên xây dựng các quy chế, điều kiện thuận lợi hơn với số đông doanh nghiệp; chính sách ưu đãi hoặc hoãn, giảm thuế, phí cũng cần kéo dài thời gian áp dụng bởi cho tới thời điểm này vẫn chưa thể đong, đếm hay tính toán được chính xác thiệt hại và ảnh hưởng tiêu cực mà dịch bệnh gây ra - ông Vui bày tỏ quan điểm.

Để gia tăng hiệu quả của các gói tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp, theo ông Vui,  không chỉ đơn thuần là hoãn, giảm hoặc miễn các nghĩa vụ thuế mà doanh nghiệp cần nộp. Nếu cần thiết có thể "bơm" thêm tài chính hoặc cho vay ưu đãi lãi suất kịch sàn để doanh nghiệp thêm nguồn lực duy trì hoạt động. Song song với việc tạo cơ chế để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn hỗ trợ, cũng cần giám sát chặt chẽ việc thực thi pháp luật. Bởi ở thời điểm khó khăn như thế này cũng chính lại là lúc tiềm ẩn nhiều nguy cơ trục lợi chính sách.

Cũng theo các chuyên gia, cần phải sớm thực hiện gói hỗ trợ thì mới có thể triển khai ngay trong tháng 9 tới. Còn về thời gian gói hỗ trợ, tùy thuộc vào diễn biến kiểm soát dịch bệnh, khả năng phục hồi sức khỏe của DN, nền kinh tế có thể là một năm hoặc vài ba năm. Quan trọng là liều lượng, cách thức hỗ trợ phù hợp, cơ chế chính sách xác định rõ để thực hiện, nhưng đảm bảo tính khả thi, tránh tình trạng như thời gian qua hỗ trợ đối tượng trúng, đúng, kịp thời nhưng thực hiện lại không được vì cơ chế quá phức tạp.

PV