Hỗ trợ ngân hàng để đồng hành cùng doanh nghiệp

09:55-07/08/2020

Theo Cơ quan Thanh tra Giám sát ngân hàng Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trước tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, hoạt động của các doanh nghiệp (DN) tiếp tục bị ảnh hưởng, Thống đốc NHNN đã kịp thời chỉ đạo sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2020/TT-NHNN để phù hợp hơn với thực tế. Hiện các đơn vị chức năng của NHNN đang khẩn trương hoàn tất thủ tục để xin ý kiến Bộ Tài chính, trình Thống đốc NHNN ban hành.

Thêm giải pháp hỗ trợ ngân hàng

Ngay khi đại dịch Covid-19 xuất hiện ở Việt Nam, NHNN là một trong những bộ ngành đầu tiên triển khai nhiều giải pháp để hỗ trợ cộng đồng DN, người dân có nhu cầu vay vốn. Còn với những DN khó khăn chưa có nhu cầu vay vốn mới, nhu cầu hỗ trợ của họ tập trung vào những khoản vay cũ. Thấu hiểu điều đó, NHNN đã nhanh chóng ban hành Thông tư 01/2020-TT-NHNN tạo hành lang pháp lý cho các ngân hàng cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ để hỗ trợ DN tiếp tục ổn định sản xuất kinh doanh. Không dừng lại đó, NHNN còn liên tục tổ chức Hội nghị kết nối ngân hàng – doanh nghiệp tại các địa phương trong cả nước để lắng nghe những khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai các giải pháp hỗ trợ cũng như những kiến nghị từ phía DN. 

“Có thể khẳng định hệ thống ngân hàng đã rất chủ động và vào cuộc rất sớm để có giải pháp tháo gỡ khó khăn cho khách hàng. Tuy nhiên, dù dự thảo sửa đổi Thông tư 01 đã được công bố theo hướng mở rộng đối tượng và kéo dài thời gian hỗ trợ cho người dân, DN; nhưng rất có thể sẽ phải có sự điều chỉnh tiếp tục khi dịch có những diễn biến mới, và cũng chưa biết tới bao giờ dịch sẽ được công bố kết thúc” - PGS-TS. Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) nhận định.

Cũng theo ông Thịnh, hiện tại DN chưa thể phục hồi để có khả năng trả nợ, thời gian tới sẽ càng khó khăn hơn. Do đó, NHNN nên có những biện pháp để giúp các DN kéo dài khoản cho vay trước đây để DN có thể tái cấu trúc nợ vay, giãn, hoãn thời gian trả nợ. Cơ quan quản lý cũng cần nghiên cứu, xem xét để có biện pháp như tái cấp vốn, hay có những khoản vay ưu đãi, từ đó thì ngân hàng sẽ thêm điều kiện hỗ trợ DN tái cấu trúc nợ, vượt qua khó khăn.

Theo ý kiến từ một chuyên gia tài chính khác, thực tế là ngân hàng đang thừa vốn nhưng “không dám cho vay” vì có những DN không có tài sản bảo đảm, không đủ tiêu chuẩn. Trong khi đó, nhiều DN cũng không dám vay vì bị đình trệ sản xuất… Do vậy, NHNN cần quan tâm đến vấn đề này để có những hỗ trợ phù hợp cho các NHTM, qua đó ngân hàng giúp DN có thể tiếp tục tồn tại, phục hồi sản xuất kinh doanh.

Cơ quan Thanh tra Giám sát ngân hàng cho rằng, hiện nay dịch đang tiếp tục diễn biến phức tạp trên thế giới, hoạt động của các DN tiếp tục bị ảnh hưởng. Vì vậy, Thống đốc NHNN đã kịp thời chỉ đạo sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2020/TT-NHNN cho phù hợp hơn với thực tế. Hiện các đơn vị chức năng của NHNN đang khẩn trương hoàn tất thủ tục để xin ý kiến Bộ Tài chính, trình Thống đốc NHNN ban hành.

Tăng trích lập dự phòng nhưng không hạ chuẩn tín dụng

Thời gian qua, báo cáo tài chính bán niên nhiều ngân hàng ghi nhận trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tăng, thậm chí tăng khá mạnh 6 tháng đầu năm 2020. Tại Kienlongbank, trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tăng gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ năm trước lên 79 tỷ đồng. Hay như tại ACB, chi phí dự phòng rủi ro 6 tháng đầu năm còn tăng gần 4,6 lần so với cùng kỳ năm trước lên 532 tỷ đồng.

Ngân hàng MB ghi nhận chi phí dự phòng rủi ro tín dụng 6 tháng đầu năm tăng tới 40% so với cùng kỳ năm trước, đạt gần 3.310 tỷ đồng. Tại TPBank, số trích lập dự phòng rủi ro tín dụng của ngân hàng này trong 6 tháng đầu năm cũng lên tới 765,7 tỷ đồng, tăng 49,1% so với cùng kỳ 2019. LienVietPostBank tăng 14% lên hơn 216 tỷ đồng; Sacombank 49,6% lên 1.565 tỷ đồng...

Tại khối NHTM Nhà nước, ngoài Vietcombank nửa đầu 2020 có chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng 21% (tương đương 4.009 tỷ đồng), còn lại chi phí dự phòng của BIDV lại giảm nhẹ 5,6% xuống mức 10.142 tỷ đồng. VietinBank có chi phí dự phòng rủi ro trong 6 tháng đầu năm 2020 giảm 10,7% so với cùng kỳ do nỗ lực kiểm soát chất lượng nợ và triển khai các biện pháp đồng hành, hỗ trợ khách hàng khôi phục hoạt động kinh doanh.

Theo đánh giá của các chuyên gia, mặc dù một vài ngân hàng có mức tăng trưởng tín dụng tích cực, nhưng xét trên mặt bằng chung thì rất chậm. Dịch bệnh khiến hoạt động sản xuất kinh doanh bị đình trệ đã ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng, dẫn đến tỷ lệ nợ xấu gia tăng. Do đó, cơ cấu lại nợ giữ nguyên nhóm nợ cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 theo tinh thần của Thông tư 01 chỉ có tác dụng neo giữ nợ xấu của các ngân hàng trong ngắn hạn, trong khi có thể tạo áp lực đối với nợ xấu trong tương lai.

Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV – TS. Cấn Văn Lực nhận định, tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn hệ thống ngân hàng dự báo có thể tăng lên 4%, cao hơn so với mức 1,89% vào cuối năm 2019 bởi tăng trưởng tín dụng ở mức thấp; hoạt động của DN cũng gặp khó khăn trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng thấp.

Mặc dù báo cáo 6 tháng đầu năm 2020 ở nhiều ngân hàng cho thấy nợ xấu, lợi nhuận cũng như các vấn đề khá ổn. Nhưng nếu tính những khoản nợ đang cho vay không được chuyển nhóm hoặc những món nợ kéo dài thời hạn của các DN …, có lẽ lợi nhuận ngân hàng cũng không cao đến vậy. Thêm nữa, việc tạm thời không chuyển nhóm nợ khiến nợ xấu trên bảng cân đối kế toán của một số ngân hàng chưa chắc đã phản ánh đúng đắn. “Do đó, rủi ro nợ xấu có thể lớn khiến các ngân hàng buộc phải có mức trích quỹ dự phòng cao là đương nhiên” - PGS-TS. Đinh Trọng Thịnh nhận định.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc tăng cao của quỹ trích lập dự phòng rủi ro xuất phát từ nhu cầu các ngân hàng cần có nguồn xử lý nợ xấu để giữ an toàn hoạt động trong tương lai khi dịch bệnh vẫn đang diễn biến phức tạp.

“Việc khống chế nợ xấu là bắt buộc, ngân hàng phải tính tới các bước dự phòng tốt nhất, tính toán đảm bảo thu hồi, giảm thiểu tối đa mức nợ xấu để không bùng phát, đe dọa an toàn của cả hệ thống tài chính. Đây cũng là lý do NHNN đã nhiều lần lưu ý các ngân hàng không được hạ chuẩn tín dụng dù trong bất kỳ tình huống nào” - một chuyên gia nhấn mạnh.

PV