Sáng kiến và những nỗ lực đổi mới của Ủy ban châu Á Thái Bình Dương (APRC)

10:54-24/10/2017

Ủy ban châu Á Thái Bình Dương (APRC) là một trong số 08 Ủy ban khu vực thuộc Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI). Hiện tại, Ủy ban có 25 thành viên, quan sát viên và đối tác. APRC có chức năng phản ánh những lợi ích và các vấn đề mang tính chất riêng biệt của khu vực địa lý. Mục đích của APRC là thúc đẩy việc chia sẻ thông tin và kiến thức, hợp tác để phát triển hệ thống Bảo hiểm tiền gửi tại mỗi nước, cùng thực hiện những mục tiêu chung của IADI.

Bối cảnh ra đời của Sáng kiến APRC

Sáng kiến bao gồm những ưu tiên chiến lược và kế hoạch hành động cụ thể cho khu vực Châu Á Thái Bình Dương nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động của Ủy ban và đặc biệt là gia tăng giá trị cho các thành viên. Đứng đầu Sáng kiến là Chủ tịch Tổng công ty Bảo hiểm tiền gửi Nhật (DICJ), ông Katsunori Mikuniya. Ông Mikuiya đã trao đổi ý tưởng này từ Hội nghị của Hội đồng điều hành (EXCO)[1] tại Tokyo vào tháng 2/2016. Các thành viên của EXCO đến từ khu vực Châu Á Thái Bình Dương đã thảo luận kỹ lưỡng hơn về vấn đề này tại EXCO 47 tại Basel và EXCO 48 tại Paris. Tại Hội nghị APRC 14 tổ chức tại Philippines, Ông Mikuniya đã tổ chức một cuộc họp không chính thức với các nước thành viên APRC và trình bày sáng kiến này, hy vọng các tổ chức có thể cùng hợp tác cải tổ APRC, hướng đến một tổ chức khu vực hoạt động tốt và mang lại nhiều lợi ích. Sáng kiến này đã nhận được sự đồng thuận của tất cả các tổ chức thành viên APRC.

Trong giai đoạn từ đó đến trước Hội nghị thường niên của IADI tổ chức vào tháng 10, 2016 tại Seoul, Hàn Quốc, Ban thư ký của APRC (tất cả đều là thành viên của DICJ) đã nỗ lực xây dựng dự thảo Báo cáo đề xuất 17 kế hoạch hành động nhằm triển khai Sáng kiến APRC. Dự thảo này đã được thông qua tại Seoul. Cũng tại đây, APRC đã nhất trí thành lập Ủy ban Ưu tiên chiến lược và kế hoạch hành động (SPAC), bao gồm đại diện đến từ các nước thành viên. Điều này bảo đảm kế hoạch hành động chi tiết phản ánh được những điều kiện và tiếng nói riêng của từng nước. SPAC có nhiệm vụ xây dựng những công việc cụ thể để thực hiện các mục tiêu chiến lược đề ra và xây dựng, hoàn thiện báo cáo đề xuất trình APRC.

Nguyên tắc cơ bản của Sáng kiến APRC

Việc triển khai sáng kiến này  phải đảm bảo các nguyên tắc cơ bản, tính đến những đặc điểm đa dạng của khu vực và tinh thần hợp tác. Cụ thể như sau:

- Tôn trọng sự đa dạng và những hạn chế của từng thành viên APRC.

- Cởi mở, đảm bảo sự tham gia của tất cả các thành viên và không phân biệt đối xử khi đưa ra các quyết định và không bỏ qua bất kỳ thành viên nào. Quyết định được đưa ra trên cơ sở đồng thuận. Nếu không thể đạt được đồng thuận, vấn đề đó sẽ được quyết định bằng hình thức bỏ phiếu theo nguyên tắc đa số.

Cách thức xây dựng Báo cáo đề xuất triển khai kế hoạch hành động

SPAC đã thống nhất bầu ra Chủ tịch ủy ban và Ban thư ký để phối hợp xây dựng dự thảo báo cáo. Chủ tịch là ông Hiroaki Kuwahara của DICJ và 03 thư ký cũng thuộc Ban thư ký APRC. Chủ tịch SPAC và Ban thư ký thực hiện việc lấy ý kiến góp ý từ 12 thành viên đến từ 12 tổ chức đã cử người tham gia bằng văn bản và thông qua các cuộc họp. Hàng tháng SPAC đều có các cuộc họp trực tuyến để cùng thảo luận những nội dung trong báo cáo. Xen kẽ là những cuộc họp được tổ chức bên lề các cuộc hội thảo quốc tế trong khuôn khổ IADI và APRC mà nhiều thành viên tham gia.

Thông thường trong các dịp họp EXCO, Chủ tịch APRC đều có những báo cáo tóm tắt kết quả làm việc của SPAC, cập nhật tình hình xây dựng Báo cáo đề xuất với EXCO để xin ý kiến góp ý.

Tất cả các thành viên SPAC, trên cơ sở pháp luật, điều kiện của từng nước, quy định nội bộ của từng tổ chức sẽ đề xuất và góp ý đối với tất cả các nội dung trong báo cáo. Ban thư ký sẽ tổng hợp lại và trên cơ sở đó xây dựng báo cáo chung.

Nội dung của dự thảo Báo cáo đề xuất

Có 04 ưu tiên chiến lược của Sáng kiến đã được các nước thành viên APRC thông qua, bao gồm:

Tăng cường chia sẻ thông tin và kinh nghiệm

Các thành viên của APRC có nhiều điểm chung, nhưng có thể nói sự đa dạng chính là một đặc điểm nổi bật của khu vực. APRC sẽ tăng cường các chức năng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc chia sẻ thông tin, kinh nghiệm nhằm hỗ trợ các nước hiểu rõ hơn về nhau cũng như những khác biệt và học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau.

Tăng cường các mối quan hệ hợp tác trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương

APRC sẽ tăng cường các chức năng nhằm đẩy mạnh các mối quan hệ hợp tác trong khu vực. Phạm vi của hợp tác được mở rộng ra cả những tổ chức không phải thành viên, gồm các nước không phải thành viên IADI và các tổ chức khác trong khu vực. Nội dung của hợp tác sẽ phải phù hợp với các tổ chức bảo hiểm tiền gửi trong khu vực. APRC sẽ đặt mục tiêu khuyến khích các nước chưa phải thành viên xem xét gia nhập IADI và APRC thông qua việc tuyên truyền những lợi ích, thuận lợi của thành viên.

Thúc đẩy các mục tiêu chiến lược của IADI đồng thời tính đến những đặc điểm riêng biệt của khu vực

APRC là một Ủy ban trực thuộc IADI. Bởi vậy, APRC sẽ thúc đẩy việc đạt được các mục tiêu chiến lược của IADI trong khu vực và phù hợp với đặc điểm của khu vực. Các mục tiêu chiến lược chung của IADI gồm có: (i) Thúc đẩy sự tuân thủ của các hệ thống bảo hiểm tiền gửi với Bộ nguyên tắc cơ bản phát triển hệ thống bảo hiểm tiền gửi hiệu quả; (ii) Tăng cường nghiên cứu và phát triển chính sách bảo hiểm tiền gửi; (iii) Cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các nước thành viên để hiện đại hóa và nâng cấp hệ thống tại mỗi nước.

Thể hiện được tiếng nói chung của khu vực trong các vấn đề chính sách lớn của IADI trên cơ sở đồng thuận giữa các tổ chức thành viên

APRC sẽ đẩy mạnh những chức năng giúp thể hiện quan điểm chung của cả khu vực, có tiếng nói đối với các chính sách lớn của IADI dựa trên nền tảng là sự nhất trí chung.

Để đạt được bốn mục tiêu chiến lược nêu trên, APRC đã xây dựng kế hoạch hành động gồm 17 nội dung chia làm 03 vấn đề: (i) Đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật, hợp tác kỹ thuật; (ii) Nghiên cứu và xây dựng chính sách; (iii) Nâng cao cơ cấu tổ chức của APRC. Theo phân công, SPAC sẽ có nhiệm vụ thảo luận việc triển khai 17 nội dung này trong dự tháo Báo cáo đề xuất triển khai. Kết quả làm việc của SPAC từ tháng 12/2016 đến tháng 6/2017 được tóm tắt dưới đây, tuy nhiên, trong quy mô của bài viết, người viết sẽ chỉ đề cập đến 05 nội dung được APRC đặt ưu tiên cao nhất:

Đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật, hợp tác kỹ thuật

Xây dựng khung khổ để xác định nhu cầu đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, cũng như những tổ chức có thể cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các nước khác.

Hàng năm, APRC đều thực hiện khảo sát nhu cầu hỗ trợ kỹ thuật của các nước thành viên. Trong khảo sát này, các tổ chức có mong muốn đăng cai hội nghị khu vực, hội thảo quốc tế cũng sẽ đăng ký. Ngoài ra, APRC cũng sẽ linh hoạt cung cấp các kênh có thể tiếp nhận nhu cầu đột xuất và mới nhất của các tổ chức. Các tổ chức thậm chí có thể tiếp cận Ban thư ký và gửi yêu cầu của mình trực tiếp trên website.

Dựa trên nhu cầu thu thập được, APRC sẽ phối hợp với Ủy ban đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật của IADI (TTAC) tổ chức các cuộc hội thảo khu vực

Hàng năm, APRC sẽ cùng với TTAC tổ chức một cuộc hội thảo khu vực, tập trung vào đối tượng là các nhà quản lý cấp trung để có thể giúp ích cho việc triển khai nhiệm vụ chuyên môn. Chủ đề của các cuộc hội thảo sẽ được thảo luận và thông qua tại Hội nghị thường niên APRC. Các nước sẽ nộp đề nghị đăng cai tổ chức trước đó 02 năm. Ưu tiên lựa chọn nước đăng cai sẽ là các tổ chức chưa từng đăng cai những sự kiện khu vực.

Nghiên cứu và phát triển chính sách

Xây dựng khung khổ nghiên cứu và phát triển chính sách để xác định nhu cầu của khu vực

Ban thư ký APRC sẽ thực hiện Khảo sát thường xuyên về nhu cầu nghiên cứu của các  nước thành viên và xây dựng cơ chế để xác định được nhu cầu nghiên cứu. APRC sẽ xem xét xây dựng bản tin hoặc các hình thức tương tự để chia sẻ thông tin về các vấn đề liên quan đến chính sách tại cuộc họp EXCO, tổ chức họp trực tuyến để chia sẻ ý kiến, đặc biệt là cách thức truyền đạt thông tin đến Chủ tịch APRC để  báo cáo tại EXCO.

Thực hiện các nghiên cứu, dự án phát triển chính sách và tạo được tiếng nói chung của khu vực trong các nghiên cứu, dự án đó.

APRC sẽ bắt đầu thực hiện các nghiên cứu mà đa số thành viên quan tâm. Nếu có thể, APRC sẽ xem xét việc thực hiện song song các nghiên cứu đại trà và cả những nghiên cứu đặc thù chỉ liên quan đến một số tổ chức. APRC sẽ đảm bảo các nghiên cứu này được thực hiện một cách hiệu quả thông qua việc xem xét không bỏ lỡ những kiến thức, cách tiếp cận, thực tiễn tốt của các khu vực khác cũng như tránh trùng lặp với các hoạt động tương tự của IADI. Để xây dựng cơ sở cho những nghiên cứu này, trước mắt APRC sẽ thực hiện việc xây dựng hồ sơ khu vực, trong đó sẽ có những thông tin cần thiết để hiểu được đặc điểm của các nước thành viên, những đặc điểm chung và cả những nét riêng biệt. Về vấn đề này, SPAC cũng đã thống nhất được một số nội dung để đưa vào như: Khủng hoảng tài chính châu Á, việc hài hòa các tiêu chuẩn bảo hiểm tiền gửi trong bối cảnh hội nhập ASEAN, hạn mức, quỹ mục tiêu, chi trả, v.v. Các nghiên cứu sẽ được thực hiện bởi một tổ chức được lựa chọn sẽ làm đầu mối và đứng đầu. Đó thường là tổ chức có nhiều kinh nghiệm nhất về nội dung nghiên cứu.

Nâng cao cơ cấu tổ chức của APRC

APRC sẽ thực hiện một số cải cách để giúp việc hoạt động được hiệu quả hơn, bao gồm việc thành lập SPAC, phát triển các mối quan hệ với những cơ quan chức năng trong khu vực, diễn đàn khu vực. APRC sẽ tổ chức các cuộc thảo luận liên quan đến chính sách của các nước thành viên và truyền đạt đến EXCO. Hoạt động của Ban thư ký sẽ không chỉ còn là trách nhiệm của riêng DICJ mà sẽ được các tổ chức khác cùng chia sẻ, trực tiếp hoặc trực tuyến.

Ngoài 05 nội dung được APRC đặt ưu tiên nêu trên, 12 nội dung khác trong Kế hoạch hành động đều là những sáng kiến giúp cho việc thực hiện được thành công các mục tiêu chiến lược. Hiện nay, các thành viên của SPAC đang nỗ lực hoàn thiện 12 nội dung còn lại để hoàn chỉnh Báo cáo đề xuất, kịp nộp lên Hội nghị thường niên APRC tổ chức vào tháng 7, 2017 tại Indonesia.

Những đóng góp của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam trong Sáng kiến APRC[NMT1] 

Với tư cách là thành viên của APRC, BHTGVN đã bày tỏ sự đồng thuận với những nỗ lực đổi mới của ủy ban. BHTGVN cũng đã cử cán bộ tham gia vào SPAC, tham gia các cuộc họp trực tiếp (tại Hội nghị quốc tế tổ chức tại Tokyo vào tháng 2/2017) và trực tuyến qua điện thoại (thông thường tổ chức 1 lần/tháng). BHTGVN đã góp ý và đề xuất cho tất cả 17 nội dung của Kế hoạch hành động trên cơ sở những đặc điểm riêng, thuận lợi, khó khăn của mình và bảo đảm rằng việc triển khai Sáng kiến này sẽ không gây cản trở bất kỳ (nếu có) cho hoạt động của BHTGVN. Những ý kiến của BHTGVN đều được Chủ tịch của SPAC đánh giá cao.

Có thể thấy cả IADI và APRC đều đang nỗ lực thúc đẩy các nghiên cứu về Bảo hiểm tiền gửi, đặc biệt có tính đến những đặc thù riêng của khu vực. Điều này là có ích cho hoạt động nghiên cứu của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam ở khía cạnh: thứ nhất, BHTGVN có thể chủ động đề xuất chủ đề, nội dung với APRC và sử dụng kết quả nghiên cứu đó làm tài liệu tham khảo; thứ 2, BHTGVN có thể làm đầu mối và cùng thực hiện các nghiên cứu với thành viên khác, sử dụng được nguồn lực có sẵn của Ủy ban và các tổ chức; thứ 3, BHTGVN có thể nhận được hỗ trợ kỹ thuật từ APRC, IADI liên quan đến hiện đại hóa, nâng cấp hoạt động chuyên môn. Những chuyên gia đến từ các tổ chức giàu kinh nghiệm sẽ tư vấn và có khuyến nghị tốt cho BHTGVN

Theo kế hoạch, BHTGVN sẽ đăng cai tổ chức Hội nghị thường niên và Hội thảo quốc tế APRC vào năm 2018. Việc tham gia SPAC và đóng góp vào Sáng kiến APRC cũng giúp BHTGVN hiểu rõ hơn về hoạt động của Ủy ban, các nước thành viên, v.v để hỗ trợ cho công tác tổ chức sự kiến vào năm sau. Điều này cũng thể hiện được vai trò ngày càng năng động của BHTGVN tại các diễn đàn, hoạt động chung của khu vực.

 


[1] Hội đồng điều hành (EXCO) là bộ phận trọng yếu của IADI, có trách nhiệm đưa ra những quyết định điều hành quan trọng nhất. Đại diện của khu vực châu Á Thái Bình Dương tại EXCO gồm có: Malaysia, Đài Loan, Philippines, Nga, Nhật Bản và Ấn Độ.


 [NMT1]Phần này chị nên bổ sung thêm ngoài ý Những đóng góp của BHTGVN trong Sáng kiến là những hàm ý (gợi ý chính sách) cho BHTGVN